… ΠΑΕΙ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΓΑΙΟ

 

Του Μανώλη Κοττάκη

Η ελληνική κοινή γνώμη «πέφτει» πάλι από τα σύννεφα: Πώς είναι δυνατόν να έχουμε υπογράψει με την Τουρκία Διακήρυξη Ειρήνης και Φιλίας και οι γείτονες να μας ειδοποιούν μέσω της εφημερίδας «Μιλιέτ» ότι πρόκειται να νομοθετήσουν μέσω της Εθνοσυνέλευσής τους για λογαριασμό μας τα 6 μίλια χωρικά ύδατα στο Αιγαίο και ο πρόεδρος τους να ετοιμάζει διάταγμα βάσει εξουσιοδότησης της Εθνοσυνέλευσης για να κηρύξει «Ειδικό Καθεστώς στο Αιγαίο» σε όσες περιοχές θεωρεί αμφισβητούμενες; Και ότι πρέπει να λαμβάνουμε και την άδειά τους ακόμη και για «πολιτιστικούς σκοπούς»;

Η απάντηση είναι σύνθετη: Πρώτον, διότι ο πόλεμος και το νέο γεωπολιτικό τοπίο άλλαξαν εντελώς τα δεδομένα. Η Τουρκία έχει νεύρα γιατί έχασε τον μεσολαβητικό της ρόλο στην περιοχή στον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν από το Πακιστάν και διότι κατατρύχεται από το σύνδρομο περικύκλωσης που συμπτωματικώς είναι το ίδιον της δικής της στρατηγικής έναντι ημών από Βορρά και από Νότο (Αλβανία, Λιβύη κ.λπ.). Η προσέγγισή της με τις ΗΠΑ δεν προχωρά όπως θα ήθελε λόγω του εβραϊκού λόμπι (παρά τις δηλώσεις του πρέσβεως Μπάρακ για τα F35), η προσέγγιση με την Ε.Ε. «σκοντάφτει» παρά τα by pass που κάνει με Αγγλία και Γερμανία, ο ινδικός IMEC δεν την περιλαμβάνει, το Ισραήλ είναι εφιάλτης της ασφάλειάς της (εξ ου και η πανικόβλητος διαρροή της για τον διηπειρωτικό πύραυλο), ενώ το ελληνικό υπουργείο Άμυνας εκμεταλλεύτηκε τη συγκυρία και α) ενεργοποίησε με τον «Κίμωνα» και τα F16 το αμυντικό δόγμα με την Κύπρο, β) στρατιωτικοποίησε την Κάρπαθο, γ) επανεξόπλισε τα νησιά του Αιγαίου με πυραύλους από το Ισραήλ, δ) ανανέωσε τη ρήτρα αμυντικής συνδρομής σε θέματα κυριαρχίας με τη Γαλλία.

Δεύτερον, αυτό συμβαίνει διότι υπογράψαμε κεκαλυμμένα με την Τουρκία το «γκριζάρισμα» του Αιγαίου με τη Διακήρυξη Ειρήνης και Φιλίας και τώρα διεκδικεί την εφαρμογή των υπεσχημένων. Των συμπεφωνηθέντων. Να αποφεύγουμε, σύμφωνα με τις αντιλήψεις της Άγκυρας, τις «μονομερείς ενέργειες». Το επαναβεβαιώσαμε και στην Άγκυρα, στη συνάντηση κορυφής της 11ης Φεβρουαρίου. Να «ρωτάμε» μέσω των «μηχανισμών επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα, καθώς και την εξάλειψη αδικαιολόγητων πηγών έντασης ώστε να αποφευχθεί κλιμάκωση» (κοινό ανακοινωθέν). Στο ίδιο ανακοινωθέν η Ελλάς υπέγραψε ότι η πόντιση ηλεκτρικών καλωδίων συνδέεται «με την περιφερειακή σταθερότητα». Πέφτουμε από τα σύννεφα, λοιπόν, αλλά δεν θα έπρεπε. Τώρα που ο πρόεδρος Ερντογάν χάνει ανατολικά, στρέφεται δυτικά για να αναπληρώσει τις απώλειές του και για να εκμεταλλευτεί λάθη μας. 

Η Άγκυρα αξιοποιεί δηλώσεις μας, παραλείψεις μας και υπογραφές μας για να θέσει το πλαίσιο για «Ειδικό Καθεστώς στο Αιγαίο», αφού προηγουμένως πιθανόν να έχει εξασφαλίσει την ανοχή των ΗΠΑ. Ποιες δηλώσεις; Ποιες παραλείψεις; Ποιες υπογραφές; 

Δηλώσεις: Ποιος ξεχνά τις δηλώσεις του υπουργού Δημοσίας Τάξεως στην κρίση του «Oruc Reis» το 2020 ότι «η επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 μίλια είναι εθνικισμός»; Ποιος ξεχνά τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών στο Κοινοβούλιο το 2025 ότι «τα 6 μίλια είναι η κόκκινη γραμμή κυριαρχίας μας» και μετά τις αντιδράσεις πολιτικών αρχηγών προσέθεσε τη φράση «για σήμερα»; 

Παραλείψεις: Ποιος ξεχνά ότι σε τέσσερα επεισόδια που έγιναν με ερευνητικά στην Κάσο, στην Κρήτη, στη Λέσβο, μεταξύ Αστυπάλαιας και Αμοργού η Ελλάς απέφυγε να ασκήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα έπειτα από τουρκικές απειλές στο πεδίο για τις ποντίσεις καλωδίων; 

Ποιες υπογραφές; Με τις υπογραφές για τα Προεδρικά Διατάγματα για τη χωροθέτηση των θαλασσίων πάρκων. Όλα εντός 6 μιλίων. Κανένα εκτός, σε διεθνή ύδατα. Και τότε γιατί επικαλούμαστε το Διεθνές Δίκαιο; Με τις υπογραφές που βάλαμε επίσης με τη Chevron. Όπου αποδεχθήκαμε τη νομοθέτηση «απώλειας οριοθετημένης περιοχής» νοτίως της Κρήτης με νόμο του κράτους. Με τα non paper που υπογράψαμε στη Γενεύη ότι η μία χώρα θα ρωτάει την άλλη για κινήσεις στο Αιγαίο με «προσωρινά μέτρα πρακτικού χαρακτήρα».

Η κυβέρνηση πρέπει να προσέξει πάρα πολύ. Να μην τη στριμώξουν να καθίσει στο τραπέζι με τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας των ΗΠΑ και βεβαίως με τον πρόεδρό τους Ντόναλντ Τραμπ σε αυτή τη συγκυρία. Μόνο να χάσουμε έχουμε. Μπορεί πλην Τουρκίας κάποιοι σύμμαχοι να ονειρεύονται το Αιγαίο ως Green Area με «Ειδικό Καθεστώς» και για δικούς τους λόγους (δρομολόγια LNG), αλλά αιώνες κυριαρχίας μας στο Αρχιπέλαγος που περιγράφονται γλαφυρά ακόμη και στην «Ιλιάδα» του Ομήρου δεν γίνεται να πεταχτούν στα σκουπίδια για να ηρεμήσουν οι ανασφάλειες του αγά. Δεν προσφερόμεθα.