Του Μανώλη Κοττάκη

H συστημική κρίση βαθαίνει και επεκτείνεται στην ίδια τη Δικαιοσύνη πέραν του Κοινοβουλίου και των θεσμών. Ακριβέστερα στο εσωτερικό της Δικαιοσύνης, όπου διεξάγονται εσχάτως μάχες χαρακωμάτων μεταξύ λειτουργών της Θέμιδος. Θέλω να θυμίσω αγαπητοί αναγνώστες ότι:

Πρώτον, ο εισαγγελέας Εφετών Σπύρος Παππάς διαφώνησε με το περιεχόμενο της διάταξης της εισαγγελέως Πρωτοδικών Σαπφούς Κατσουνάκη για την αθώωση του προέδρου της ΓΣΕΕ Γιάννη Παναγόπουλου περί το «πόθεν έσχες», έβαλε βέτο στην αρχειοθέτησή της και την επέστρεψε για επανάκριση. Σύμφωνα με δικαστικές πηγές, εκτιμήθηκε ότι η νομική πλάνη που επικαλείτο η διάταξη αρχειοθέτησης κάλυπτε τον κύριο Παναγόπουλο για ένα έτος αλλά όχι για τα λοιπά τέσσερα, ενώ εκτιμήθηκε πως η άκριτη υιοθέτηση της διάταξης θα οδηγούσε στην πράξη στη ντε φάκτο κατάργηση του νέου νόμου για το «πόθεν έσχες». Όποιος υπόχρεος παρέλειπε στο μέλλον να υποβάλει δήλωση θα επικαλείτο άγνοια νόμου και ευθύνη της νομικής του υπηρεσίας.

– Δεύτερον, στη δίκη της Λάρισας για τα κατασχεμένα βίντεο η εισαγγελέας διαφώνησε δημοσίως με τους χειρισμούς της προέδρου, η οποία μεσούσης της διαδικασίας διέκοψε τη δίκη, μετέβη στο γραφείο της προϊσταμένης της Εισαγγελίας Πρωτοδικών και -κατά δήλωσή της- πήρε τα κλειδιά της αίθουσας που φυλάσσονται τα πειστήρια. Ενώ με τη δήλωση αποχής της θέλησε να τινάξει στον αέρα τη διαδικασία και να καθυστερήσει εξ αντικειμένου την παράδοση των κατασχεθέντων βίντεο στους συγγενείς.

– Τρίτον, η απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών για τις υποκλοπές, το οποίο διαβίβασε στη Δικαιοσύνη τα κρίσιμα πρακτικά της δίκης και τα νέα αποδεικτικά στοιχεία που προέκυψαν κατά την ακροαματική διαδικασία, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κείμενο αρχειοθέτησης της υπόθεσης από αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Πρόεδρος του Μονομελούς ήταν ο κύριος Ασκιανάκης και εισαγγελέας ο κύριος Παυλίδης.

– Τέταρτον, η επίθεση του καταδικασθέντος στην υπόθεση των υποκλοπών κ. Ντίλιαν στην τέως εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη, ότι μερολήπτησε εναντίον του και υπέρ κυβερνητικών αξιωματούχων, και η προσφυγή που δήλωσε ότι θα κάνει προσφυγή στον ΟΗΕ προκάλεσαν μεγάλη αίσθηση.

– Πέμπτον, η παραίτηση εισαγγελέα Εφετών από το σώμα με αιχμές για δικαστές που έχουν καταστεί «υπηρέτες της εξουσίας» έφερε στο φως της δημοσιότητας τη μείζονα κρίση που σοβεί στους κόλπους της Δικαιοσύνης. 

– Έκτον, η δημόσια διένεξη του προέδρου της Ενώσεως Δικαστών και Εισαγγελέων κυρίου Σεβαστίδη με τη δικηγόρο και πρόεδρο κόμματος Ζωή Κωνσταντοπούλου και τον πατέρα της Νίκο ξέφυγε πέρα από κάθε όριο. Προσέλαβε χαρακτήρα ανοικτής πολιτικής και όχι δικαστικής διαμάχης. Παραβίασε την κλασική αρχή της ουδετερότητας της Δικαιοσύνης απέναντι σε πολιτικά πρόσωπα. Για πρώτη φορά εισαγγελείς επιτίθενται με φορτισμένο πολιτικό λεξιλόγιο εναντίον νυν και πρώην πολιτικού αρχηγού, με φράσεις όπως «παραφροσύνη», «παραλήρημα», «αβγό του φιδιού», «αποσταθεροποίηση» κ.λπ.

– Έβδομον, η έκκληση του προέδρου της Ενώσεως κυρίου Σεβαστίδη προς τον υπουργό κύριο Φλωρίδη να υιοθετήσει τολμηρά νομοθετικά μέτρα προκειμένου να αποβάλλονται όχι απλώς από τις αίθουσες των δικαστηρίων αλλά και από τις υποθέσεις συνήγοροι υπερασπίσεως που εκτρέπονται βάθυνε ακόμα πιο πολύ την κρίση!

– Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης επιτέθηκε σε συγγενή θύματος Τεμπών, που αξίωνε να ευρίσκεται στην κύρια αίθουσα της δίκης, με τη φράση «δεν προβλέπονται ειδικές θέσεις για αρχηγούς κομμάτων».

Τι μας δείχνει όλο αυτό; Ότι η σύγκρουση που διαπερνά οριζόντια την κοινωνία, το εκλογικό σώμα ιδιαιτέρως και το πολιτικό σύστημα, ανατινάζει σήμερα και την ίδια τη Δικαιοσύνη.

Οι συμπλοκές εντός του πολιτικού συστήματος μεταφέρονται στα ακροατήρια, στις έδρες των δικαστηρίων, στον συνδικαλισμό ανταγωνισμό των δικαστών και εισαγγελέων και αύριο ποιος ξέρει πού αλλού.

Μεταφέρεται, επίσης, μέσα στις γενεές των δικαστών. Εάν παρατηρήσει κανείς τις ηλικίες των δικαστών που αρχειοθετούν υποθέσεις μείζονος δημοσίου ενδιαφέροντος και των δικαστών που καταδικάζουν σε υποθέσεις, θα διαπιστώσει ότι α) οι πρώτοι προέρχονται από το σώμα εκείνων που είτε αναμένουν προαγωγή με απόφαση υπουργικού συμβουλίου είτε επίκειται η συνταξιοδότησή τους και β) οι δεύτεροι, που ως νέοι έχουν όλη την καριέρα τους μπροστά τους, δεν διστάζουν να εκδίδουν τολμηρές αποφάσεις.

Το χάσμα των γενεών επιτείνεται από τις αντιλήψεις που επικρατούν στο εσωτερικό της Δικαιοσύνης για την οικειότητα που πρέπει να έχει ή να μην έχει η Θέμις με την πολιτική εξουσία.

Δεδομένου ότι στον δρόμο για τις εκλογές θα είναι ανοικτές οι υποθέσεις των Τεμπών, του ΟΠΕΚΕΠΕ και των υποκλοπών και θα τίθενται διαρκώς προς αξιολόγηση δικαστικές αποφάσεις, ας μην αποκλειστεί η πιθανότητα να γενικευτεί η σύρραξη: Υπουργοί, βουλευτές, πρόεδροι δικαστηρίων, εισαγγελείς, συνδικαλιστικές ενώσεις.

Η Δικαιοσύνη ριζοσπαστικοποιείται στα χαμηλότερα κλιμάκιά της και συντηρητικοποιείται έτι περαιτέρω στα υψηλότερα.

Τα θεμέλια της δημοκρατίας τρίζουν.

Η κυβέρνηση αποφεύγει τη μείωση του ΕΦΚ με το μέτρο «ασπιρίνη», καθώς οι υψηλοί φόροι διατηρούν τις τιμές σε επίπεδα-φωτιά

Τη… μισή αλήθεια επιμένει να λέει η κυβέρνηση για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, ο οποίος παραμένει ένας από τους υψηλότερους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ώρα που οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν η μία μετά την άλλη σε μειώσεις των δικών τους φόρων, προκειμένου να μειωθούν οι τιμές των καυσίμων που πληρώνουν οι πολίτες τους, η ελληνική κυβέρνηση επιμένει να λειτουργεί με επιδόματα τύπου… fuel pass, τα οποία αποτελούν ένα πολύ μικρό μέρος από τα τεράστια υπερπλεονάσματα που έχει συγκεντρώσει τα τελευταία χρόνια. 

Κυβερνητικά στελέχη, απαντώντας στη δριμεία κριτική της αντιπολίτευσης αλλά και των πρατηριούχων καυσίμων για τους λόγους που η Ελλάδα δεν ακολουθεί τα παραδείγματα χωρών όπως η Ισπανία και η Κύπρος, αναφέρουν πως τα μέτρα που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός πριν από λίγες ημέρες προσφέρουν μεγαλύτερο όφελος στους πολίτες.

Η αλήθεια, ωστόσο, είναι τελείως διαφορετική. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στη βενζίνη ανέρχεται στη χώρα μας στα 0,70 ευρώ το λίτρο, όταν το ελάχιστο όριο που έχει θεσπίσει η Ευρώπη διαμορφώνεται στο 0,359 ευρώ το λίτρο. Συνεπώς, η κυβέρνηση μπορούσε να μειώσει τον ΕΦΚ στη βενζίνη κατά 0,341 ευρώ το λίτρο.

Αντίστοιχα, στην Ελλάδα ο ΕΦΚ στο diesel ανέρχεται στο 0,41 ευρώ το λίτρο και το ελάχιστο όριο της Ε.Ε. είναι στο 0,33 ευρώ το λίτρο. Η μείωση δηλαδή θα μπορούσε να φτάσει το 0,08 ευρώ το λίτρο. Τα κυβερνητικά μέτρα που έχουν ενεργοποιηθεί προβλέπουν μείωση της τιμής κατά: 

-0,20 ευρώ το λίτρο απευθείας στην αντλία για το diesel μέχρι το τέλος Απριλίου 

-0,36 ευρώ το λίτρο με την επιδότηση του fuel pass (με το συνολικό ποσό των 50 ευρώ για όλο το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου για ηπειρωτικές περιοχές και τα 60 ευρώ για τις νησιωτικές), δηλαδή 25 ευρώ τον μήνα ή σχεδόν 12 λίτρα βενζίνη.

«Καπέλο»

Αυτό όμως που αποκρύπτει η κυβέρνηση είναι το τελικό όφελος από μία μείωση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης στα καύσιμα, καθώς μετά την επιβολή των ΕΦΚ στις τιμές του διυλιστηρίου μπαίνει «καπέλο» και ΦΠΑ 24%. Αυτό σημαίνει πως με μία μείωση των ΕΦΚ η αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα θα ήταν πολύ μεγαλύτερη για τους καταναλωτές. 

Συγκεκριμένα, η μείωση της τιμής της βενζίνης – αφού ο ΕΦΚ «ψαλιδιζόταν» στο ελάχιστο ευρωπαϊκό όριο κατά 0,341 ευρώ το λίτρο- θα έφτανε στο 0,423 ευρώ το λίτρο, μαζί με τον ΦΠΑ! Με τη μέση πανελλαδική τιμή να ανέρχεται στα 2,046 ευρώ το λίτρο, η νέα τιμή θα έπεφτε κοντά στα 1,62 ευρώ το λίτρο! 

Αντίθετα, η μείωση στο diesel θα ήταν πολύ μικρότερη από την κυβερνητική παρέμβαση. Συγκεκριμένα, η μείωση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης κατά 0,08 ευρώ το λίτρο οδηγεί σε τελικό «ψαλίδι» κατά 0,099 ευρώ το λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ. Με μια μέση τιμή στα 2,10 ευρώ το λίτρο, οι καταναλωτές θα έβλεπαν στην αντλία τιμή 2,001 ευρώ το λίτρο. Ωστόσο, από την περασμένη Τρίτη με την απευθείας επιδότηση στην αντλία η τιμή του diesel έχει μειωθεί κατά συνολικά 0,20 ευρώ το λίτρο, ρίχνοντας την τιμή κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο. Σύντομα όμως, με τις ανατιμήσεις στο πετρέλαιο κίνησης να αγγίζουν τα 3- 4 λεπτά του ευρώ σε καθημερινή βάση, οι τιμές θα επανέλθουν στα επίπεδα πριν από την ανακοίνωση της επιδότησης. 

Έτσι, είναι ξεκάθαρη η επιλογή της κυβέρνησης να μη στηρίξει τον μέσο πολίτη, ο οποίος διαθέτει κυρίως οχήματα με βενζίνη, αλλά τα οχήματα που κινούνται με diesel. Στην πράξη, το οικονομικό επιτελείο ευελπιστεί να συγκρατήσει τις τεράστιες ανατιμήσεις στα τρόφιμα τις επόμενες ημέρες, οι οποίες θα προέλθουν κυρίως λόγω του μεταφορικού κόστους, ώστε να δικαιολογήσει τη συνεχόμενη άρνησή της να μειώσει τον ΦΠΑ στα τρόφιμα, ένα αίτημα των καταναλωτών και των παραγόντων της αγοράς που κρατά πάνω από τρία χρόνια! 

Επιδότηση… της πασχαλινής εξόδου

Με την καθήλωση των μισθών για παραπάνω από μία δεκαετία, την υπερφορολόγηση και την ακρίβεια, τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στους ελληνικούς δρόμους είναι κάτι παραπάνω από γηρασμένα και οικονομικά ασύμφορα στις μετακινήσεις λόγω μεγάλης κατανάλωσης καυσίμων. Οι πολίτες, μην έχοντας επιλογή να αλλάξουν το αυτοκίνητό τους αγοράζοντας κάποιο πιο σύγχρονο που να καίει λιγότερο, λαμβάνουν επιδοτήσεις που δεν φτάνουν ούτε για 25 λίτρα βενζίνη. Πρακτικά, η κυβέρνηση αποφάσισε να επιδοτήσει την έξοδο του Πάσχα, καθώς ένα αυτοκίνητο που καίει σχεδόν 9 λίτρα τα 100 χιλιόμετρα με αυτά τα επιδοτούμενα λίτρα μπορεί να διανύσει σχεδόν 280 χιλιόμετρα, δηλαδή μόνο τη διαδρομή μέχρι το χωριό του και όλο το επόμενο χρονικό διάστημα μέχρι και το τέλος Μαΐου θα πληρώνει τη βενζίνη «χρυσάφι». 

Σημειώνεται πως, ακόμα και αν υπάρξει παράταση των υφιστάμενων μέτρων, το νέο fuel pass δεν θα δοθεί πριν από το τέλος της άνοιξης, αλλά στις αρχές του ερχόμενου καλοκαιριού, χωρίς κανείς να γνωρίζει αν οι πινακίδες των πρατηρίων θα αναγράφουν τιμές βενζίνης πολύ πάνω από τα σημερινά επίπεδα. 

Του Strange Attractor

Σε μια χώρα όπου η λέξη «σταθερότητα» έχει καταντήσει να σημαίνει «κρατηθείτε γερά, να προλάβουμε να φάμε κι άλλα, κι όπου βγει», η κυβέρνηση συνεχίζει απτόητη το έργο της. Να πείθει δηλαδή τους μελανιασμένους πολίτες ότι όλα βαίνουν καλώς, ενώ ταυτόχρονα οι δικογραφίες στοιβάζονται πιο γρήγορα κι από τα άπλυτα σε φοιτητικό σπίτι μετά από εξεταστική…

Οι υπουργοί, άνθρωποι της «αριστείας» όλοι τους, με πλούσια εμπειρία και προσφορά, κυρίως σε υπόγειες διαδρομές χρήματος, εμφανίζονται καθημερινά στα κανάλια με ύφος σοβαρό, σχεδόν πατρικό.

«Η χώρα χρειάζεται σταθερότητα», δηλώνουν με νηφαλιότητα, ενώ πίσω τους περνάει διακριτικά ένας μετακλητός με έναν φάκελο που γράφει απ’ έξω «Επείγον – Νέα Καταγγελία δι’ υμάς».

Δεν είναι σαφές αν πρόκειται για σκάνδαλο, ή για πρόγραμμα ανάπτυξης. Στην πράξη, η διαφορά είναι λεπτή. Η μασαμπούκα όμως ίδια…

Το εντυπωσιακό είναι ότι η κυβέρνηση δεν αρνείται καν τις κατηγορίες. Αντίθετα, φαίνεται να τις έχει ενσωματώσει πλήρως στη λειτουργία της. «Ναι, υπάρχουν κάποιες εκκρεμότητες, που τις εξετάζουμε», λένε με χαμόγελο, σαν να πρόκειται για λογαριασμό ΔΕΗ, που απλώς άργησε να πληρωθεί.

Η διαφθορά έχει μετατραπεί από πρόβλημα σε… διοικητική λεπτομέρεια.

Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν εντός των συνόρων, ο κόσμος έξω φλέγεται. Δύο μεγάλοι πόλεμοι μαίνονται, οι ειδικοί μιλούν για γεωπολιτική αστάθεια, για κίνδυνο γενικευμένης σύρραξης, για κρίσεις που θα αλλάξουν την ανθρωπότητα.

Η κυβέρνηση, ωστόσο, παραμένει ψύχραιμη. Όχι γιατί έχει σχέδιο, αλλά γιατί δεν έχει χρόνο να ασχοληθεί. Οι προτεραιότητές της είναι σαφείς, πρώτα η καρέκλα, ύστερα το μπαγιόκο, και μετά όλα τα υπόλοιπα.

Μάλιστα, σε μια σπάνια στιγμή ειλικρίνειας, ένας ανώνυμος κυβερνητικός αξιωματούχος φέρεται να δήλωσε: «Αν ξεσπάσει παγκόσμιος πόλεμος, είμεθα έτοιμοι… θα το αντιμετωπίσουμε. Αρκεί να μη γίνει πριν τις εκλογές».

Η δήλωση διαψεύστηκε, αλλά όχι με ιδιαίτερη πειστικότητα, ειδικά όταν αποκαλύφθηκε πως ο εν λόγω είχε ήδη στείλει την οικογένειά του, και ειδικό συνεργείο καθαρισμού στην έπαυλή του στη Γενεύη.

Κι εκεί που λες πως το πολιτικό τοπίο δεν μπορεί να γίνει πιο σουρεαλιστικό, εμφανίζεται ξανά στο προσκήνιο μια γνώριμη φιγούρα. Ένας πρώην πρωθυπουργός, «ο φάρος της Αριστεράς», όπως τον αποκαλούσαν, που κάποτε υποσχόταν τα πάντα στους πάντες και τελικά παρέδωσε μια χώρα που έμοιαζε με πλοίο χωρίς πυξίδα, και που τώρα επιστρέφει, και δείχνει να είναι και… αγριεμένος.

Με νέο κόμμα που ετοιμάζει, με νέα συνθήματα, με νέους συνεργάτες, και το σημαντικότερο; Με την ίδια παλιά αυτοπεποίθηση, που υπογραμμίζει τόσο τη γενική του ημιμάθεια, όσο και το θράσος σε συνδυασμό με την άγνοια κινδύνου που τον χαρακτηρίζει γενικώς…

Αμετανόητος δηλαδή, πλην όμως δηλώνει πως επιστρέφει «με επίκεντρο τον άνθρωπο», «ανανεωμένος», «διδαγμένος από τα λάθη», και «έτοιμος να προσφέρει ξανά στην προκοπή του τόπου».

Οι πολίτες τον ακούν με ενδιαφέρον. Όχι γιατί τον πιστεύουν απαραίτητα, αλλά γιατί η εναλλακτική είναι οι τωρινοί, που έχουν μετατρέψει τη διακυβέρνηση σε reality show με τίτλο «Ποιος θα προλάβει να φάει περισσότερα πριν τον πιάσουν».

Η μνήμη, άλλωστε, είναι περίεργο πράγμα. Ξεθωριάζει εύκολα όταν η καθημερινότητα γίνεται αφόρητη.

Οι ίδιες φράσεις που κάποτε προκαλούσαν οργή, τώρα ακούγονται σχεδόν παρηγορητικές.

«Τουλάχιστον αυτός δεν έχει διωχθεί ποινικά», λένε κάποιοι, λες και το να μην απασχολείς τις αρχές πρόκειται για προσόν προκειμένου να κυβερνήσει κάποιος.

Στα καφενεία, στις ουρές, στα μέσα μεταφοράς, στα σόσιαλ μύδια, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το ίδιο ερώτημα: «Ποιος είναι ο λιγότερο χειρότερος; Ποιος κλέβει τα λιγότερα;».

Η πολιτική δηλαδή, στη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία, έχει κατέβει τόσο χαμηλά, που η φιλοδοξία δεν είναι πλέον η πρόοδος, αλλά η αποφυγή της καταστροφής.

Και μέσα σε αυτό το σκηνικό, η λέξη «μέλλον» ακούγεται σχεδόν ειρωνική. Οι πολιτικά απαθείς νέοι φεύγουν, ή σκέφτονται να φύγουν, και όσοι μένουν προσπαθούν να προσαρμοστούν, με τη χώρα να μοιάζει να κινείται σε μια περίεργη… ακινησία.

Σαν να τρέχει σε διάδρομο γυμναστικής, πολλή κίνηση, μηδενική πρόοδος. Ένα βήμα μπροστά, και δυο πίσω, που έλεγε κι ο Λένιν (αν θυμάμαι καλά).

Η κυβέρνηση όμως συνεχίζει να μιλά για επιτυχίες (και σταθερότητα, κλασικά).

«Ή εγώ ή το χάος», διαμηνύει σε όλους τους τόνους ο πρωθυπουργός, που έχει εθιστεί τόσο πολύ στο ψέμα, που μάλλον πιστεύει πως λέει την αλήθεια…

Και ο πρώην πρωθυπουργός, η άλλοτε ελπίδα της πατρίδας, ο «Τσε των Βαλκανίων», όπως τον αποκαλούσαν οι χαχόληδες που τον ψήφιζαν με δυο χέρια,  συνεχίζει να υπόσχεται (ξανά μανά) σωτηρία και προκοπή.

Και οι ζαβλακωμένοι από τα αλλεπάλληλα χαστούκια πολίτες συνεχίζουν να ελπίζουν, να απογοητεύονται, και να ξαναελπίζουν.

Ένας αέναος κύκλος που επαναλαμβάνεται με μαθηματική ακρίβεια, σαν κακογραμμένο σενάριο που κανείς δεν έχει το κουράγιο να αλλάξει.

Και κάπου ανάμεσα σε σκάνδαλα, μίζες, μεγάλα λόγια, δικογραφίες, πολέμους, και πολιτικές επιστροφές, η χώρα στέκεται στο ίδιο σημείο, κοιτάζοντας προς έναν σκοτεινό ορίζοντα. Όχι γιατί δεν υπάρχει φως, αλλά γιατί κανείς από αυτούς που κρατούν το τιμόνι δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να το ψάξει και να το βρει.

Αλλού είναι τα μυαλά τους… στη μάσα.

Ίσως, τελικά, η σταθερότητα που τόσο επικαλούνται να είναι ακριβώς αυτό. Η σταθερή πορεία δηλαδή προς την αστάθεια… προς το άγνωστο.

Με πλήρωμα που μαλώνει για το ποιος θα κρατήσει το ταμείο, όχι το πηδάλιο, ενώ το καράβι μπάζει από παντού νερά.

Και οι επιβάτες; Ψάχνουν να βρουν «μπρατσάκια» και πλαστικά σωσίβια, τα οποία όμως είναι δυσεύρετα και πανάκριβα… λόγω Χούθι, όπως λένε οι κυβερνώντες…