Η Daily Mail μόλις έριξε βόμβα για τον πόλεμο με το Ιράν, αναφερόμενη σε επισιτιστική κρίση και οικονομική καταστροφή χειρότερη από τον Covid!

«Περιορισμός τροφίμων, πανικός στις αγορές, αεροπλάνα καθηλωμένα και οικονομικό χτύπημα πολύ χειρότερο από τον Covid». Και δεν είναι υπερβολή.

Ο πόλεμος στο Ιράν δεν είναι πια «πιθανός»… είναι εδώ, και ο κόσμος ήδη τρέμει.

Οι οικονομολόγοι δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας. Αν το Στενό του Ορμούζ μείνει κλειστό για δύο μήνες (και αυτή τη στιγμή είναι ουσιαστικά αποκλεισμένο από την Ισλαμική Φρουρά), θα δούμε πραγματικές ελλείψεις, χωρίς πρώτες ύλες και πανικό αγορών.

«Αν το Στενό μείνει κλειστό για δύο μήνες, θα έχουμε εργοστάσια χωρίς πρώτες ύλες και θα μπει πραγματικός περιορισμός. Θα δούμε πανικό αγορών και αποθήκευση», προειδοποιεί ο Kurt Barrow, αντιπρόεδρος πετρελαίου της S&P Global Energy.

Ο Jeff Currie της Carlyle Group είναι ακόμα πιο σκληρός: «Μπορεί να χρειαστεί να καθηλώσουμε αεροπλάνα, να κλείσουμε χημικά εργοστάσια και να δεχτούμε χαμηλότερες σοδειές. Οι ελλείψεις πετρελαίου και φυσικού αερίου θα διαταράξουν μεταφορές, βιομηχανία και γεωργία».

Η Bank of America πάει ακόμα παραπέρα: Οι τιμές του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου μπορεί να εκτοξευθούν από 29€ σε 500€ ανά μονάδα! Το πετρέλαιο Dubai έχει φτάσει τα 170 δολάρια το βαρέλι, το jet fuel στα 210-240 δολάρια. Εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έχουν ήδη χαθεί.

Προειδοποιήσεις για επισιτιστική κρίση και οικονομική καταστροφή

Ήδη στην Ινδία, ουρές μοτοσυκλετών περιμένουν ώρες για υγραέριο (LPG). Στο Βιετνάμ, οι τιμές βενζίνης εκτοξεύτηκαν και οι άνθρωποι μαζεύουν… στοκ. Στην Ασία, η FAO προειδοποιεί ότι οι τιμές σιταριού, ρυζιού, καλαμποκιού και φυτικών ελαίων ανεβαίνουν απότομα λόγω πανικού αγορών και αποθήκευσης. Στην Ευρώπη και τη Βρετανία, τα ράφια αρχίζουν να αδειάζουν από φόβο και οι πολίτες σπεύδουν να γεμίσουν ντουλάπια.

Οι κυβερνήσεις σιωπούν ή προσπαθούν να καθησυχάσουν, αλλά οι αγορές δεν ξεγελιούνται. Οι μετοχές πέφτουν, τα νομίσματα αναδυόμενων χωρών καταρρέουν, και οι αναλυτές μιλούν για τη θεωρία του «μαύρου κύκνου», που κανείς δεν περίμενε να είναι τόσο καταστροφικός.

Η Helima Croft (πρώην αναλύτρια CIA, RBC Capital) λέει ότι ακόμα και λίγοι πύραυλοι στο Στενό Bab el-Mandeb θα εκτοξεύσουν κι άλλο τις τιμές. Και το χειρότερο; Δεν μιλάμε για «μερικούς μήνες». Μιλάμε για χρόνια οικονομικής αιμορραγίας.

Ο κόσμος έχει ήδη μπει σε κατάσταση πολιορκίας. Οι άνθρωποι δεν περιμένουν τις επίσημες ανακοινώσεις, τρέχουν να γεμίσουν καλάθια, να γεμίσουν ντεπόζιτα, να γεμίσουν ντουλάπια. Το μήνυμα της Daily Mail δεν είναι απλώς προειδοποίηση. Είναι η επιβεβαίωση ότι ο πανικός έχει ήδη ξεκινήσει.

Και το ερώτημα που όλοι ψιθυρίζουν με τρόμο είναι: Πόσο χειρότερα θα γίνουν τα πράγματα τις επόμενες εβδομάδες;

Του Θανάση Κ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πριν αναλάβει τη διακυβέρνηση είχε καταγγείλει την κυβέρνηση Τσίπρα για τα επιδόματα που μοίραζε δεξιά κι αριστερά αφού υπερφορολογούσε τα πάντα. Κι είχε δίκιο. Τότε…

Διότι να απομυζάς του πάντες, να βγάζει υπερ-πλεονάσματα κι ύστερα να μοιράζεις ένα μέρος τους στους πιο “ευάλωτους” δημιουργώντας εξαρτημένη εκλογική πελατεία είναι και αντι-αναπτυξιακό και φαυλεπίφαυλο.

Και δεν πάει μακριά.

Τότε λοιπόν ο Κυριάκος είχε ειρωνευθεί τον Τσίπρα παραφράζοντας το γνωστό σουξέ:

— Ξη-με-ρώ-ματα. Μοιράζεις ε-πι-δό-μα-τα…

Κι ήταν πολύ ευρηματικό τότε.

Μόνο που το εισπράττει σήμερα.

Γιατί κάνει τα ίδια ακριβώς. Και χειρότερα…

* Η σημερινή ακρίβεια οφείλεται στην ενέργεια, σχεδόν αποκλειστικά.

Γιατί ακριβότερη ενέργεια περνά παντού: στη μετακίνηση των ανθρώπων, στη διακίνηση των προϊόντων, στην παραγωγή της βιομηχανίας, της μεταποίησης, του αγροτικού τομέα, ακόμα και των υπηρεσιών.

Ακριβότερη ενέργεια σημαίνει ακριβότερο κόστος διαβίωσης για τα νοικοκυριά και ακριβότερο κόστος παραγωγής για τις επιχειρήσεις – που περνά στους καταναλωτές.

Είναι πληθωρισμός κόστους πλέον. Δεν είναι πληθωρισμός ζήτησης.

Και αντιμετωπίζεται με μείωση κόστους – στην προκειμένη περίπτωση αύξηση προσφοράς ενέργειας, απεξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας όπου είναι δυνατό, συστηματική δημιουργία “εφεδρειών” και αποθεμάτων – και μείωση φόρων επί των ενέργειας.

Κάποια από αυτά μπορούν να γίνουν άμεσα (μείωση φόρων) κάποια πιο μεσοπρόθεσμα…

* Δεύτερον, η ενεργειακή ακρίβεια που αντιμετωπίζουμε πλέον (όχι μόνο στην Ελλάδα – παντού στη Δύση), δεν οφείλεται στον τωρινό πόλεμο. Υπήρχε και πριν τον πόλεμο κι ανεξάρτητα από τον πόλεμο. Η τωρινή κρίση απλώς την επιδεινώνει. Κι όπως υπήρχε και πριν, θα συνεχίσει και μετά, αν δεν χτυπηθούν τα αίτια που την προκαλούν.

Από την τιμή της ενέργειας που πληρώνουμε – στα βενζινάδικα και στους λογαριασμούς – το 60% (μεσοσταθμικά) ΔΕΝ είναι το κόστος της πρώτης ύλης (πετρέλαιο-αέριο).

Είναι οι φόροι που πληρώνουμε.

Για κάθε 100 ευρώ που πληρώνουμε σε ενέργεια τα 60 πηγαίνουν στο κράτος. Όχι στο πετρέλαιο ή στο αέριο…

Με ακριβότερη πρώτη ύλη θα μπορούσαμε να έχουμε φθηνότερες τιμές στα βενζινάδικα και φθηνότερα τιμολόγια. Αν μειώναμε τους φόρους…

Και το σπουδαιότερο: Όχι μόνο προσωρινά όσο διαρκεί η κρίση. Μόνιμα!

Γιατί αυτό που έχουμε τώρα είναι συσσώρευση πολλαπλών στρεβλώσεων. Και η κρίση είναι ευκαιρία να εξαλείψουμε τις στρεβλώσεις… (τις δημοσιονομικές επιπτώσεις θα τις δούμε πιο κάτω…)

* Τρίτον, η ακριβή ενέργεια οφείλεται όχι μόνο στους υπέρογκους φόρους που επιβάλλει το κράτος, αλλά και στον τρόπο που τιμολογείται η ενέργεια. Το λεγόμενο Χρηματιστήριο Ενέργειας.

Επιδοτούμε τις Ανανεώσιμες Πηγές (ΑΠΕ – που αλλιώς θα ήταν ακριβότερες), φορολογούμε τους υδρογονάνθρακες (που αλλιώς θα ήταν φθηνότεροι), και στο τέλος χρεώνουμε όλη την ενέργεια με βάση το κόστος του ακριβότερου παραγωγού (που είναι “ακριβότερος”, συχνά λόγω της στρέβλωσης που εμείς έχουμε επιβάλλει)!

Δηλαδή στρέβλωση, πάνω στη στρέβλωση, πάνω στη στρέβλωση…

Κι αυτές τις στρεβλώσεις δεν τις επέφερε ο πόλεμος! Τις έχουμε επιβάλλει εμείς στους εαυτούς μας, λόγω “βεβιασμένης πράσινης μετάβασης”.

Αν χαλαρώναμε κάπως το Χρηματιστήριο Ενέργειας, θα είχαμε χαμηλότερο κόστος οριζόντια! Όπως έκανε η Ισπανία και η Πορτογαλία (και σε μικρότερο βαθμό άλλες χώρες της Ένωσης, όπως η Γαλλία)…

* Κι επί πλέον η Ελλάδα είχε εγχώρια φθηνή πηγή ενέργειας: τον λιγνίτη. Και είχε και καινούργια μονάδα σύγχρονης τεχνολογίας, που περιορίζει πολύ τους “ρύπους” και το κόστος των ρύπων. Αυτό το εργοστάσιο (Πτολεμαϊδα-5) ξεκίνησε επί Κώστα Καραμανλή, σταμάτησε επί κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου, υπό την πίεση της “εμμονικής πράσινης” υπουργού του, της κας Μπιρμπίλη, συνεχίστηκε, ολοκληρώθηκε και εγκαινιάστηκε επί κυβέρνησης Αντώνη Σαμαρά, έμεινε ανεκμετάλλευτο επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και… καταργήθηκε επί κυβέρνησης Κυριάκου Μητσοτάκη!

Γιατί υιοθετήσαμε τότε τη “βεβιασμένη” πράσινη μετάβαση.

Παρόμοιο εργοστάσιο, όπως αυτό που εμείς το είχαμε και το αχρηστεύσαμε χωρίς να λειτουργήσει ποτέ, το εγκαινίασαν οι Γερμανοί τρία χρόνια αργότερα, το 2022! Αυτοί νοιάζονται τουλάχιστον να κρατάνε κάποιες ενεργειακές εφεδρείες…

Εμεί είχαμε και υδροηλεκτρικές μονάδες έτοιμες ή μισο-έτοιμες που δεν τις λειτουργήσαμε ποτέ, γιατί… είχαν ενστάσεις οι “οικολόγοι”!

Εδώ δεν υπήρχε καν η δικαιολογία των “ρύπων”. Γιατί τα υδροηλεκτρικά δεν παράγουν “ρύπους”…

Η Ελλάδα πέραν όλων των άλλων, εγκατέλειψε έτοιμες μονάδες παραγωγής φθηνού ρεύματος από “δουλείες” ή από “εμμονές” ή από “συστράτευση” με τη λάθος πλευρά της Ιστορίας. Που επιδίωκε να καταργήσει εντελώς τους υδρογονάνθρακες ως το 2035! Και τώρα βιώνει την αποβιομηχάνιση σε όλη την Ευρώπη – και δεν ξέρει πώς να απαγκιστρωθεί από τη λάθος “πράσινη μετάβαση”…

Όμως πολλοί εταίροι μας έφτιαξαν ή κράτησαν εφεδρείες. Εμείς είχαμε εφεδρείες φθηνής ενέργειας και τις αχρηστεύσαμε μόνοι μας!

* Κι αυτή τη στιγμή δεν είναι καν οι Ευρωπαίοι – και οι δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει απέναντί τους – που μας “εμποδίζουν” να μειώσουμε την τιμή της ενέργειας.

— Διότι οι Ευρωπαίοι μας πιέζουν να μειώσουμε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (που είναι στην Ελλάδα διπλάσιος από το ελάχιστο όριο που έχει θεσμοθετήσει η Ευρώπη).

— Όπως θα μπορούσαμε να μειώσουμε τον ΦΠΑ που βάζουμε ΠΑΝΩ στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης – δηλαδή φορολογούμε πρόσθετα το ήδη φορολογημένο – πράγμα που αποτελεί “Ελληνική πατέντα”!

— Θα μπορούσαμε να λειτουργήσουμε τις σύγχρονες λιγνιτικές μονάδες και τα αδρανή υδροηλεκτρικά. Όλα αυτά παράγουν ανεξάρτητα από την εκτόξευση διεθνών τιμών πετρελαίου-αερίου.

— Θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε στο πρόγραμμα W-E (waste to energy) που έχουν οι περισσότερες χώρες της ΕΕ, δηλαδή να καίμε τα σκουπίδια μας – που σηματοδοτεί απεξάρτηση από εισαγόμενους υδρογονάνθρακες. Οι εταίροι μας το ονομάζουμε “βιομάζα” και το εξαιρούν από τους ρύπους. Και πολλές φορές αγοράζουν και καίνε τα σκουπίδια άλλων χωρών μαζί με τα δικά τους.

Εμείς τα σκουπίδια μας ούτε τα καίμε ούτε τα πουλάμε σε άλλους.

Απλώς τα συσκευάζουμε και τα… θάβουμε!

Οπότε ακόμα και μέσα στα πλαίσια μιας Ευρώπης που έχει επιλέξει λάθος ενεργειακή πολιτική γενικά, εμείς θα μπορούσαμε κάλλιστα να έχουμε φθηνότερη και ασφαλέστερη ενέργεια.

Αλλά δεν το κάνουμε…

* Δεν είναι καν οι “δημοσιονομικοί περιορισμοί” που επικαλείται η κυβέρνηση. Διότι όταν μειώνεις τους φόρους της ενέργειας, από τη μία χάνεις έσοδα άμεσα, αλλά από την άλλη κερδίζεις έσοδα: Κερδίζεις διότι με φθηνότερη ενέργεια βελτιώνεται η αγοραστική δύναμη και αυξάνεται η κατανάλωση. Άρα εισπράττεις έμμεσους φόρους από αλλού. Και κερδίζεις επίσης, διότι χαμηλότερο ενεργειακό κόστος σημαίνει πάντα υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης. Επομένως τα επόμενα χρόνια θα αυξάνεται ταχύτερα το ΑΕΠ και το κράτος, ακόμα και με χαμηλότερους συντελεστές θα εισπράττει περισσότερα έσοδα.

Γι’ αυτό και πολλές ευρωπαϊκές χώρες είτε ήδη μείωσαν τους φόρους κατανάλωσης στην ενέργεια (Ιταλία- Αυστρία), είτε σκέπτονται να το κάνουν (Γερμανία κλπ.).

Χώρια που όταν μειώνεις αισθητά τους φόρους στα καύσιμα και μειώνεις το κόστος τους δεν θα χρειάζεται μετά να μοιράζει επιδόματα…

Επομένως από τη μια πλευρά χάνεις έσοδα κι από την άλλη μειώνεις δαπάνες, ενώ κερδίζεις πρόσθετα έσοδα από παντού αλλού…

* Και η κυβέρνηση τι έκανε ως τώρα;

Τα εντελώς αντίθετα: Σταμάτησε οριστικά τα λιγνιτικά, επέμεινε σε υψηλούς φόρους στην ενέργεια κι όταν το πράγμα γίνεται ασφυκτικό, δίνει… energy pass, vouchers και βάζει πλαφόν στα βενζινάδικα…

Δηλαδή αντί να σπάσει το σπιράλ του κόστους δίνει επιδόματα και διατηρεί τις στρεβλώσεις.

Μας λέει ότι θέλει ξαφνικά να πολεμήσει την αισχροκέρδεια!

Τώρα τη θυμήθηκε…

Τόσα χρόνια γιατί δεν πολεμούσε την “αισχροκέρδεια”;

Μήπως δεν είναι η αισχροκέρδεια στα βενζινάδικα, αλλά η υπερ-φορολόγηση που έχει επιβάλλει το κράτος και το Χρηματιστήριο Ενέργειας – που πέραν όλων των άλλων λειτουργεί ως καρτέλ;

Για να καταλάβετε: Το 2014 το κόστος του πετρελαίου ήταν όσο περίπου τώρα: 100 δολάρια το βαρέλι…

Και οι τιμές ενέργειας ήταν τότε 35% πιο κάτω! Απ’ ό,τι ήταν ως πρόσφατα, πριν ξεσπάσει η νέα κρίση.

Και 50% πιο κάτω απ’ ό,τι σκαρφαλώνουν οι τιμές σήμερα…

Αυτή η κυβέρνηση ούτε θέλει ούτε μπορεί να αντιμετωπίσει το Ενεργειακό.

Το μόνο που μπορεί – με εξαιρετικές επιδόσεις είναι αλήθεια – είναι να παράγει σκάνδαλα, να τα συγκαλύπτει και να ελέγχει τον Τύπο.

Και στα τρία αυτά με “επιδόσεις” όσο καμία κυβέρνηση στο παρελθόν…

Αλλά ενεργειακή πολιτική ΔΕΝ έχει!

Απλώς κάνει διαχείριση του λάθους της. Επιμένει πεισματικά στα λάθη της και μοιράζει παυσίπονα…

Αλλά όποιος παίρνει μονίμως παυσίπονα στον πονόδοντο, μετά από λίγο ο πόνος δεν αντέχεται, ο ίδιος πρήζεται και στο τέλος δεν χάνει τη μάχη…

Χάνει τα δόντια του!

Κερδοσκοπεί εις βάρος των καταναλωτών παρότι ο επίτροπος Ενέργειας δήλωσε ότι υπάρχουν οι δυνατότητες «κρατικής στήριξης, η μείωση φόρων και άλλες παρεμβάσεις που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα»

Όσο η κυβέρνηση επιμένει να παίζει ένα κακοπαιγμένο θέατρο «αναμονής», δήθεν προβληματισμού και… δημιουργικής ασάφειας σχετικά με τη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα, κοροϊδεύοντας απροκάλυπτα και για πολλοστή φορά τους πολίτες, η ίδια η Κομισιόν έρχεται και την εκθέτει ανεπανόρθωτα σε βαθμό που συνιστά πραγματικά… ετεροντροπή.

Η συνέντευξη του επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν στην «Καθημερινή» δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνειών παρά μόνο για εκείνους που έχουν πάρει διαζύγιο με την πραγματικότητα.

«Δεν μπορώ να σχολιάσω τι θα επιλέξει η Ελλάδα, αλλά τα “εργαλεία” μας, όπως οι δυνατότητες κρατικής στήριξης, η μείωση φόρων και οι συμβάσεις αγοράς ενέργειας (PPAs και CFDs) μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα και να βοηθήσουν τους πιο ευάλωτους» είπε ο αρμόδιος επίτροπος, καταρρίπτοντας μονομιάς το κυβερνητικό θέατρο σκιών.

Η Ευρώπη όχι μόνο δεν εμποδίζει, αντιθέτως δίνει ξεκάθαρα το πράσινο φως για φορολογικές μειώσεις, κρατική στήριξη και άμεσες παρεμβάσεις υπέρ πολιτών και επιχειρήσεων διαβεβαιώνοντας πως υπάρχουν τα απαιτούμενα εργαλεία δράσης.

Αυτό που δεν υπάρχει (στην περίπτωση της Ελλάδας) είναι η πολιτική βούληση που έχει αντικατασταθεί από την υποκρισία που καταγράφει υπερπλεόνασμα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και τα κυβερνητικά στελέχη επιμένουν να προβάλλουν το σενάριο των μειώσεων ειδικών φόρων μόνο αν αυτό αποτελούσε ευρωπαϊκή απόφαση και επικαλούνται οροφές δαπανών, γενικά και αόριστα μέτρα στη φαρέτρα, την ώρα που η απόφαση αυτή υπάρχει ήδη.

«Ρήτρα διαφυγής»

«Επί της αρχής δεν είμαστε αρνητικοί» λέει το Μαξίμου διά του κ. Μαρινάκη και ταυτόχρονα παραπέμπει σε μια μελλοντική «ρήτρα διαφυγής» από την Ευρώπη, σαν να μην έχει ήδη ανοίξει το σχετικό παράθυρο.

Η πραγματικότητα είναι απλή και αμείλικτη: η Κομισιόν έχει δώσει τα εργαλεία και την ευελιξία στα κράτη-μέλη να προχωρήσουν άμεσα σε μειώσεις φόρων και μέτρα στήριξης. Ο ίδιος ο Γιόργκενσεν είναι σαφής, επισημαίνοντας ότι οι δυνατότητες «κρατικής στήριξης, η μείωση φόρων και άλλες παρεμβάσεις μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα». Δηλαδή, δεν υπάρχει καμία θεσμική δικαιολογία για την αδράνεια.

Αντίθετα, αυτό που υπάρχει είναι μια κυβέρνηση που επιλέγει συνειδητά να μην αγγίξει τον ΕΦΚ, κρυπτόμενη πίσω από προσχηματικά επιχειρήματα».

Προς επίρρωση των παραπάνω ο Παύλος Μαρινάκης ανέφερε: «Δεν έχει την ίδια ανάγκη κάποιος που μπορεί να βάζει σε ένα πολύ πιο μεγάλου κυβισμού ακριβό αυτοκίνητο βενζίνη με κάποιον ο οποίος χρησιμοποιεί ένα μικρότερο κυβισμού αυτοκίνητο ή, εν πάση περιπτώσει, το αυτοκίνητο το χρησιμοποιεί για μετακινήσεις για την οικογένειά του ή είναι χαμηλότερων εισοδημάτων. Γιατί, το ξαναλέω, εμείς δεν είμαστε η κυβέρνηση κάποιων, είμαστε κυβέρνηση όλων των Ελλήνων».

Το προκλητικότερο των κυβερνητικών προσχημάτων είναι ότι η μείωση του ΕΦΚ «ευνοεί τους πλούσιους», ένα κυβερνητικό επιχείρημα βγαλμένο από το βάθος των υπογείων του Μεγάρου Μαξίμου.

Πρόκειται για έναν ισχυρισμό που αγγίζει τα όρια της πολιτικής κοροϊδίας, όταν το κόστος των καυσίμων πλήττει πρωτίστως τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, τους εργαζομένους, τους αγρότες, τους επαγγελματίες.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να προβάλλει ως «κοινωνικά άδικη» μια παρέμβαση που θα έδινε άμεση ανάσα σε εκατομμύρια πολίτες, την ώρα που η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτρέπει τα κράτη να αξιοποιήσουν ακριβώς αυτά τα μέτρα.

Το χάσμα ανάμεσα σε όσα λέγονται στις Βρυξέλλες και σε όσα υποστηρίζει η Αθήνα είναι χαοτικό.

Όταν η Κομισιόν ανοίγει τον δρόμο και η κυβέρνηση συνεχίζει να δηλώνει «προβληματισμένη», τότε το πρόβλημα δεν είναι η Ευρώπη. Είναι η πολιτική επιλογή και τα συμφέροντα.

Οι ΕΦΚ στη βενζίνη

Δημοσιεύεται στη «δημοκρατία»

Του Ανδρέα Καψαμπέλη

Δεν είναι μυστικό -ούτε κοινό μυστικό, αλλά γνωστό τοις πάσι- ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης βλέπει τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ως μια ευκαιρία, ίσως και ανέλπιστη, να σταθεροποιήσει τη θέση του και να ξεπεράσει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σε όλα τα μέτωπα, εσωτερικά και εξωτερικά.

Άλλωστε, οι μεγάλες κρίσεις λειτουργούν κατά κανόνα συσπειρωτικά για την εκάστοτε κυβέρνηση: μειώνουν τις πολιτικές εντάσεις, αποδυναμώνουν τις αμφισβητήσεις και περιορίζουν τις φυγόκεντρες τάσεις. Αυτός είναι ο κανόνας. Υπάρχει όμως μια σταθερή προϋπόθεση: οι ηγέτες που βρίσκονται στη δίνη τέτοιων κρίσεων πρέπει να παίρνουν πρωτοβουλίες – και μάλιστα σωστές. Να αναδεικνύουν όχι μόνο τις επικοινωνιακές, αλλά τις ουσιαστικές ικανότητές τους.

Άλλο είναι να κερδίζει κανείς χρόνο, να μεταθέτει προς τα πίσω τις εξελίξεις και άλλο είναι να κάνει αποφασιστικά βήματα για να υπερβεί -στον βαθμό που του αναλογεί- την κρίση και να λύσει τα προβλήματα που ξεπηδούν.

Μια ανάλογη κατάσταση υπήρξε και στην περίοδο της πανδημίας, από την οποία η κυβέρνηση βγήκε -ομολογουμένως- με κέρδη και όχι ζημιά. Με τη διαφορά ότι τότε βρισκόταν ακόμη στην αρχή της πρώτης θητείας της, ήταν άφθαρτη και η πίστωση χρόνου που διέθετε ήταν τεράστια.

Σήμερα, οι πολλαπλές εστίες κρίσεων που αντιμετωπίζει η χώρα εδώ και καιρό, σε συνδυασμό με τη μείζονα διεθνή κρίση του πολέμου, διαφοροποιούν ριζικά το σκηνικό. Η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν «σβήνει» τα εσωτερικά, αλλά τα μεγεθύνει αν δεν υπάρξει ουσιαστική διαχείριση. Και συμπληρώνοντας ήδη την τρίτη εβδομάδα αυτής της νέας πραγματικότητας, διαπιστώνεται ολοένα και πιο καθαρά το έλλειμμα ηγετικότητας που χαρακτηρίζει τον κ. Μητσοτάκη: δεν έχει αναλάβει καμία πρωτοβουλία, δεν έχει τολμήσει καμία κίνηση ή παρέμβαση – εντός και εκτός των τειχών.

Άλλοι ηγέτες -και στην Ελλάδα- έχουν αποδείξει στο παρελθόν ότι μπροστά σε ανάλογες συγκυρίες πήραν γενναίες αποφάσεις, τόλμησαν ρήξεις και ανατροπές. Άλλες τους βγήκαν, άλλες όχι. Το έκαναν, όμως.

Για τον κ. Μητσοτάκη αυτή η κρίση τείνει να αποδειχθεί όχι ευκαιρία, αλλά τα αποκαλυπτήρια των μεγάλων αδυναμιών και των επιφάσεων με τις οποίες τις συγκαλύπτει. Γι’ αυτό και εν τέλει μοιάζει εγκλωβισμένος. Όσο κυλούν οι μέρες και οι εβδομάδες χωρίς να πράττει εντελώς τίποτα, παραμένοντας ουραγός και θεατής, το αδιέξοδό του θα μεγαλώνει.

Κάπως έτσι, ακόμη και η «συζήτηση» περί πιθανών εκλογών -που ξεκίνησε από την επομένη κιόλας της επίθεσης στο Ιράν- γυρίζει μπούμερανγκ: αντί να είναι «όπλο» για να κεφαλαιοποιήσει τη σταθερότητα, γίνεται παγίδα. Αν πάει σε εκλογές χωρίς να δείξει ηγετικότητα στην κρίση, κινδυνεύει να γίνει ο «Ναπολέων» που πήγε για θρίαμβο, αλλά βρήκε λάσπη, Πρώσους (δηλαδή εσωτερική/εξωτερική φθορά) και ήττα. Και είναι ορατός ο κίνδυνος, έστω και χωρίς ισχυρό αντίπαλο απέναντί του, να μετατραπεί η αλαζονική πορεία προς μια «νέα νίκη» σε βατερλό – μην υπολογίζοντας τη λασποβροχή στο μέτωπο.