ἌΛΛΗ ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΟΡΤΑΣΜΟῦ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΤΗΣ ὈΡΘΟΔΟΞΙΑΣ (2026)

 

ΚΥΡΙΑΚΗ τῆς Ὀρθοδοξίας κι ἐφέτος. “Ὅσοι πιστοί” συλλειτουργούμεθα τούτη τήν ἅγια μέρα ―συνήθως κρατώντας εὐλαβικά ἀπό μιά εἰκόνα στά χέρια μας― συλλιτανεύουμε τά σεβάσματα τῆς μακραίωνης ἀποστολικῆς καί πατροπαράδοτης ὀρθόδοξης πίστης.

Ἐκφωνοῦμε ὅλοι μαζί κατά κανόνα τό “Πιστεύω”. Στίς Ἱερές Μονές ἐκφωνοῦνται καί οἱ καταγραμμένες στό Τριώδιο μεταγενέστερες θεολογικές διακηρύξεις πού προέκυψαν ὡς ἀσφαλεῖς προϋποθέσεις-ὅρια-ρηματική θεολογία πίστεως (εὐθέως εἴτε ἀντιρρητικῶς) ἀπό τίς 8^η καί 9^η ἐν Κωνσταντινουπόλει Συνόδους τῆς Ὀρθοδοξίας (879/880 καί 1341 μ.Χ. ἀντίστοιχα), Οἰκουμενικές κατ᾽ οὐσίαν, εἰ καί χωρίς θεσμική μεταγενέστερη ἀνακήρυξη. (Στό σχετικά ἄμεσο παρελθόν, τό 2011, στή θεματογραφία τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἱεραρχίας εἶχαν ὁρισθεῖ σχετικές εἰσηγήσεις, εἰ καί μή γενόμενες).

Πάντως, τήν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, ὁμολογοῦμε τήν ὀρθοδοξία τῆς χριστιανικῆς μας ἰδιότητος, τήν ἐκκλησιαστική μας λειτουργηματικότητα ὄχι ἁπλῶς ὡς ἱστορία, ἀλλά προπαντός ὡς συμμέθεξη τῆς ζωοποιοῦ καί θεοποιοῦ Χάριτος τοῦ Θεοῦ, τῆς δοθείσης καί μετεχόμενης “διά Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν” (βλ. Β΄ Τιμ. 1:9-10).

Ἡ ἐνιστορία μας ἀσκεῖται ἀπό ὅλους τούς ἀνθρώπους μέ μιά πολύπλοκη διαλεκτική αὐτενέργειας, πολιτισμοῦ καί ἐπισυμβαινόντων, μέ ποικίλες διαβαθμίσεις ἐπιρροῶν, ἀνάλογα μέ τούς ἀνθρώπους καί τούς ρόλους μας. Ἡ σωτηρία ὅμως καί ἡ ἐκκλησιοποίηση εἶναι ἕνα ἄθλημα “νομιμοποίησης” στήν τελειότητα πρόσληψης τοῦ ζῶντος Θεοῦ ἐν χάριτι Ἰησοῦ Χριστοῦ. Καί ἐδῶ ὅλοι μας κινούμεθα μεταξύ ταλαιπωρίας αὐτοκατάφασης (νηπιότητος) καί προσλήψεως-ἐπακολουθήσεως στήν προαιώνια πρόθεση καί χάρη τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ πού μᾶς φανέρωσε ὁ Κύριος (ὡριμότητος).

Σ᾽ ΑΥΤΗΝ τήν προοπτική καί διαδικασία, δεδομένα καί ἐκφράσεις Ὀρθοδοξίας εἶναι κάθε λειτουργημένη Κυριακή τοῦ χρόνου, κάθε ἐκκλησιαστική ἑορτή καί ἅγια τελετουργία, κάθε ἐκκλησιαστική ἱερή πράξη πίστης καί εὐλάβειας καί θείας λατρείας. Κι ἐμεῖς εἴμεθα Ὀρθόδοξοι συμμετέχοντας καί προσλαμβάνοντας τήν παρουσία-χάρη τοῦ Θεοῦ δι᾽ ὅλων αὐτῶν, μέ μιά διάθεση καρδιακῆς θείας λατρείας. Ὅλα αὐτά εἶναι “Κυριακές τῆς Ὀρθοδοξίας”, δηλ. ὀρθόδοξα ἀφιερώματα στόν Κύριο καί συγκαταβάσεις τοῦ Κυρίου στήν ὀρθόδοξη ἐκκλησιαστική μας προσληπτικότητα.

Ὅμως, καθιερώθηκε νά τιμοῦμε εἰδικά τήν συγκεκριμένη ἡμέρα ὡς “Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας”, γιά ἱστορικούς λόγους, πού τούς “ἐπικύρωνε” ἡ ἀναγκαιότητα τῶν ἱστορικῶν ἐξελίξεων, τῶν ἱστορικῶν ἀμυνῶν, τῶν ἱστορικῶν καταδιωγμῶν τῆς Ἐκκλησίας. Ὁπότε αὐτή ἡ Κυριακή δέν ἐνέχει μόνον τίς ἀφετηριακές της ἀφορμές, ἀλλά καί πολλές ἐπιγενόμενες ἱστορικές τεκμηριώσεις.

ΤΙΣ ΕΠΟΜΕΝΕΣ Κυριακές τῆς Μεγ. Τεσσαρακοστῆς θά τιμήσουμε ἄλλες κομβικές ἐκκλησιαστικές ἑορτές, ἐκφράζοντας συλλογικά τήν ποιότητα καί ἀποφασιστικότητα τῆς ὀρθόδοξης χριστιανικῆς μας ταυτότητας. Τήν ἄλλη Κυριακή θά τιμήσουμε ἕναν κορυφαῖο Πατέρα τοῦ 14^ου αἰώνα, τόν πατερικότατο διδάσκαλο, τόν θεόπτη τοῦ Χριστοῦ ὡς ἀκτίστου φωτός, τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ. Τήν τρίτη Κυριακή ἔχουμε τήν κεντρική σαρακοστιανή Σταυροπροσκύνηση. Τήν τέταρτη Κυριακή τιμοῦμε ἕναν κορυφαῖο Διδάσκαλο τῆς ἄσκησης. Καί τήν πέμπτη μιά ἅγια γυναικεία Μορφή τῆς πιό δυνατῆς καί ἀκραίας μετάνοιας. Ἔτσι θά φθάσουμε στό Σάββατο τοῦ Λαζάρου καί τήν Κυριακή τῶν Βαΐων, γιά νά περάσουμε στή Μεγ. Ἑβδομάδα καί τό Ἅγιο Πάσχα. Ἡ τοιαύτη σκόπιμη ἀφιέρωση τῶν ἐπιμέρους Κυριακῶν καθιερώθηκε σταδιακά, γιά ἱστορικούς καί ποιμαντικούς λόγους.

ΠΩΣ ΟΜΩΣ ξεκίνησε καί ἐκτυλίχθηκε ἡ ἀφετηρία καί ἡ αἰτία τοῦ σημερινοῦ ἑορτασμοῦ;

Στά χρόνια τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, μέ πρωτεύουσα τήν Κωνσταντινούπολη, ἡ Ἐκκλησία ὡς ψυχή καί ψύχωμα τοῦ λαοῦ πέρασε ἄλλοτε ἀπό διαδρομές πολύ ἄνετης δημιουργίας καί ἀπό διαδρομές μεγάλης ταλαιπωρίας ἤ καί διωγμῶν. Εἴτε ἀπό ἐγγενεῖς αἱρετίζουσες πανδημίες, εἴτε ἀπό ὑψηλά κρατικούς πολεμίους τῆς ἀκεραιότητας τῆς πίστης εἴτε κι ἀπό ἐπιδρομεῖς πολεμίους τῆς αὐτοκρατορίας. Εἰδικά, τόν 8^ο καί τόν 9^ο αἰώνα, κηρύχθηκε ἀπό τήν αὐτοκρατορική κεντρική ἐξουσία ἕνας περίεργος ἀνελέητος διωγμός ἐνάντια στήν τιμή τῶν ἱερῶν εἰκόνων καί τῶν ἱερῶν λειψάνων. Εὐλογοφανῆ τά ἱστορικά προσχήματα, κατά βάθος ἐπιβιώσεις αἱρετιζουσῶν νοοτροπιῶν.

Οἱ θεσμικοί πολέμιοι ἀσκοῦσαν τότε τήν ἀπόλυτη ἐξουσία, εἶχαν τό πάνω χέρι σέ μιά διάρκεια μαρτυρικοῦ αἰῶνος. Καί βεβαίως ἐξ αὐτοῦ διαχειρίζονταν ἄφθονα ἰδεολογικά “ἐργαλεῖα” νομιμοποίησης καί ἰσχύος καί θεωρητικῆς κατοχύρωσης (ἡ ἐξουσία καί τό χρῆμα ὅλα τά ἐπίγεια τά καταφέρνει-κατωφέρνει). Ἀντιλαμβάνονταν καί ἔνιωθαν τήν χριστιανική πίστη σάν ἕνα ἰδεολόγημα ἄσαρκο καί ἄψυχο, ἀποψιλωμένο, δίχως τήν ἐξαρχῆς καί διαιώνια ἐμπειρική ἁπτή ἐκκλησιαστική συμμέθεξη τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ, μέ τόν καθημερινό προσιτό ἐκκλησιαστικό τρόπο.

Κάτι σάν αὐτό πού πολλοί σήμερα ἀκόμη καί στό δικό μας χῶρο τόν Ἑλλαδικό ἀντιλαμβάνονται περί τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ ζῶντος Θεοῦ: ἀνάβουν ἕνα κεράκι ἐπισημότητος καί φαντασιώνονται ἐξ ἀποστάσεως “ἀσφαλείας” τόν Θεό σάν ἀόριστη ἀνωτέρα δύναμη (μιά ἀοριστία ἀναφορᾶς καί ἀπουσία ἀληθινῆς σχέσης)· σχεσιάζονται καί διαλέγονται ἀκαδημαϊκά μέ θεσμικά ἐκκλησιαστικά πρόσωπα, χωρίς νά ὑπάρχει κοινωνία καρδιῶν μέ τήν οὐσιαστική ποιότητα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος.  Τεκμήριο; Δέν ἔχουν κλάψει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ μέ τόν τρόπο τῶν ἁπλῶν ἀνθρώπων καί προπαντός τῶν δικαίων καί τῶν ἁγίων (πρβλ. ἅγιο Παΐσιο), αὐτῶν πού συντηροῦν γιά αἰῶνες τό “σῶμα” τῆς ἐκκλησιαστικότητος, τήν καρδιά τῆς Ρωμηοσύνης…

ΑΣ ΕΠΑΝΕΛΘΟΥΜΕ ὅμως. Ἐπί αὐτοκράτειρας Εἰρήνης τῆς Ἀθηναίας, τό 787 μ.Χ., μέ τήν Ζ΄ Οἰκουμενική Σύνοδο κατοχυρώθηκε πλέον μέ θεολογική σαφήνεια τό βιούμενο νόημα τῆς τιμητικῆς προσκύνησης τῶν ἱερῶν εἰκόνων καί τῶν ἱερῶν λειψάνων. Βασιζόταν θεολογικά στό γεγονός τῆς ἀληθινῆς ἐνανθρώπησης τοῦ Θεοῦ καί στή δυνατότητα τῆς εἰκονίσεώς Του, ὅπως καί τῆς εἰκονίσεως τῆς Παναγίας καί τῶν Ἁγίων. Ἡ δέ τιμητική (χαριτομεθεκτική) προσκύνηση τῶν ἱ. λειψάνων βασιζόταν στήν ἀληθινότητα τοῦ ἁγιασμοῦ τῶν Ἁγίων καί τῆς διαρκοῦς κοινωνίας τους μέ τόν Χριστό ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι. Στίς εἰκόνες δέν ἀποδίδουμε λατρεία, στά ἅγια λείψανα δέν ἀποδίδουμε λατρεία. Ἀλλά μᾶς βοηθοῦν νά νιώσουμε καί νά προβιώσουμε “τήν ἀνακεφαλαίωση πάντων” ἀπό τόν Χριστό μας καί στό Χριστό μας.

Ὅλος ὁ ὑμνωδικός πλοῦτος τῆς Ὀρθοδοξίας διαιώνια, πάντοτε μέ τή Χριστοκεντρική του ἀφετηρία καί ἀνακεφαλαίωση, εἶναι γεμάτος ἀπό “ποιητικούς εἰκονισμούς” Ἁγίων, γεμάτος ἀπό ἀναφορές σέ τιμή πρός Ἁγίους, πρός τίς εἰκόνες καί τά ἁγιασμένα λείψανά τους, πρός τήν συγκεκριμένη ἱστορική τους ζωή πού κατέκτησε τήν αἰώνια κοινωνία τοῦ λατρευομένου ζῶντος Θεοῦ. Ὅλα αὐτά εἶναι ἁπτές τεκμηριώσεις τῆς θεοκτισίας καί τῆς χριστοσωτηρίας, τίποτε λιγότερο καί τίποτε περισσότερο.

Μέσα ἀπό τίς ἱερές εἰκόνες καί τά ἅγια λείψανα σέ τιμητική εὐλαβική προσκύνηση, ἐπιβεβαιώνουμε τήν ἐκκλησιαστική σωματοποίηση τοῦ Χριστοῦ μας καί τήν δική μας συμμετοχή σ᾽ αὐτήν διά τῆς ζωντανῆς πίστης, πού ἀναθάλλει τήν ὀρθοπραξία. Ἐρχόμαστε σέ μιά ἀναγωγή καί σχέση λατρείας πρός τόν Θεάνθρωπο Χριστό, σέ μιά ἀναγωγή καί σχέση εὐλάβειας πρός τήν Παναγία καί τούς Ἁγίους. Βλέπουμε, νιώθουμε, ἀκουμβοῦμε αὐτό πού κατόρθωσαν οἱ Ἅγιοι, τήν κοινωνία μέ τόν Θεό. Αὐτό πού μᾶς παρέχεται ἄμεσα μέ τήν συμμετοχή μας στό μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, μέ τή μετάνοια καί τόν συνολικό τρόπο τῆς ἀτομικῆς καί συνολικῆς ζωῆς μας, μέ τήν πρόσληψη τῆς θείας χάριτος δι᾽ ὅλων τῶν ἱερῶν μυστηριακῶν ἁγιασμῶν τῆς ζωῆς μας (ἱ. Μυστήρια) καί προπαντός μέ τήν θεία Κοινωνία.

Οἱ ἱερές εἰκόνες δέν εἶναι πίνακες ζωγραφικῆς γιά εἰκαστική συγκίνηση. Εἶναι “σύμβολα” πού συμβάλλουν, συμβοηθοῦν τήν ἐκκλησιοποίηση καί τήν χριστοποίησή μας. 

ἌΛΛΩΣΤΕ, ἡ δημιουργημένη ἀνθρώπινη ὕπαρξή μας ὑφίσταται σέ ἀναφορά εἰκονιστική πρός τόν Θεό. Εἴμαστε δημιουργημένοι μέ πρότυπο τήν μοναδική “φυσική-θεϊκή εἰκόνα τοῦ Πατρός”, τόν Κύριό μας. Σκοπός μας εἶναι νά ὁμοιάσουμε στό Χριστό, ὅπως μᾶς φανερώθηκε μέ τήν θεϊκή ἐνανθρώπησή Του. Ὄχι μέ μιάν ἐξωτερική προσομοίωση, ἀλλά μέ μιάν ἄσκηση πίστης, πιστότητας, ἁγιασμοῦ, ἐκκλησιασμένοι (ἑνωμένοι) στό σῶμα τοῦ Χριστοῦ, δεχόμενοι τήν ἔλευση καί ζωοποιό ἐνέργεια-χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. 

Οἱ θεολογικοί ὁδηγητές τῆς Ἐκκλησίας (Ἀπόστολοι, Διδάσκαλοι, Πατέρες) τά ἔχουν γράψει στήν Ἁγία Γραφή καί στήν ἱερή Παράδοση, ἀλλά καί νεότεροι θεολόγοι τά ἔχουν ἀναλύσει, ἐπί 20 αἰῶνες. «Ἡ πίστη πού θεμελιώνει τήν Ἐκκλησία καί μέ τήν ὁποία αὐτή ζεῖ, δέν εἶναι ἁπλῶς μιά συγκατάθεση σέ μιά “διδασκαλία”, ἀλλά ἡ ζωντανή της σχέση μέ ὁρισμένα γεγονότα: (μέ) τή ζωή, τό θάνατο, τήν ἀνάσταση καί τό θρίαμβο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, τήν ἀνάληψή Του στούς Οὐρανούς, τήν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος… Ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι κάποιο ἵδρυμα πού διατηρεῖ ὁρισμένα ἀποκαλυμμένα “δόγματα”, γι᾽ αὐτό ἤ γιά κεῖνο τό γεγονός τοῦ παρελθόντος, ἀλλά εἶναι ἡ ἴδια ἡ ἐμφάνεια αὐτῶν τῶν γεγονότων» (βλ. π. Ἀλ.. Σμέμαν, Ἡ ἀποστολή τῆς Ἐκκλησίας…, σ. 165).

Ἡ Ἐκκλησία ζεῖ ἑνωμένη μέ τό Χριστό, βιώνοντας τήν ἐπίγεια παρουσία Του, τήν σωτηρία μας. Αὐτό συντελεῖται, ἐπειδή εὐδοκεῖ ἡ Ἁγία Τριάς. Μᾶς τό χαρίζει τό Ἅγιο Πνεῦμα, πού μᾶς ἑνώνει ὅλους μέ τό Χριστό ἐνθαδικά καί αἰωνικά (τά μέλη τῆς ἐκκλησίας μέ τήν κεφαλή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος). Ἐξαρχῆς καί μέχρι τήν ἐποχή μας καί μέχρι τή Β΄ παρουσία, ὑπῆρξαν καί θά ὑπάρχουν Ἅγιοι πού βίωσαν μέ μιάν ἅγια Πνευματική ἀληθινή αἴσθηση τό μυστήριο τῆς σωτηρίας. Ἔβλεπαν καί ζοῦσαν τόν Χριστό ἐν αἰσθήσει, χάρη στό Ἅγιο Πνεῦμα. Ὅλοι ἐμεῖς ὡς μέλη τῆς Ἐκκλησίας δεχόμαστε πραγματικά τήν ἀληθινότητα μετοχῆς τῆς Χριστοπαρουσίας καί τῆς Χριστοσωτηρίας, διαρκῶς καί εἰδικά σέ κάθε θεία Λειτουργία καί ἅγια ἱερουργία.

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, μετά τήν Ζ΄ Οἰκουμενική Σύνοδο (787 μ.Χ.), πάλι κινήθηκαν διωγμοί ἐνάντια στήν ὀρθόδοξη εὐλάβεια. Μέχρι πού τό 842, μετά τόν θάνατο τοῦ τελευταίου εἰκονομάχου αὐτοκράτορα Θεόφιλου, ἀνέλαβε τήν τοποτηρητεία τοῦ θρόνου ἡ σύζυγός του Αὐγούστα Θεοδώρα, μητέρα τοῦ ἀνήλικου υἱοῦ της καί διαδόχου Μιχαήλ. Ἐνήργησε ἀποφασιστικά γιά τήν ὁριστική ἐκκλησιαστική-συνοδική κατοχύρωση τῆς προσκύνησης τῶν ἱερῶν εἰκόνων, δηλαδή γιά τόν θρίαμβο τῆς παραδοσιακῆς ὀρθόδοξης εὐλάβειας.

Ἡ ἁγία Θεοδώρα (μέ τήν πίστη καί τήν συγκεκριμένη προπαντός ἅγια δράση της καί μέ τίς ταπεινωτικές κατοπινές της ἀκραῖες ταλαιπωρίες τῆς ἅγιας ὑπομονῆς της) ἁγίασε, βίωσε τήν ἀσκητική θεοδρομία τῆς τέλειας ἐπιποθήσεως τοῦ Χριστοῦ. Ἔγινε ἄλλο ἕνα διά βίου εἰκόνισμα τοῦ Χριστοῦ. Κι ὅταν ἀπεβίωσε, τό σῶμα της ἔμεινε ἄφθαρτο, τό δέ ἅγιο λείψανό της ἀργότερα κατέληξε στήν Κέρκυρα, στό Ναό τῆς Παναγίας, ἄλλο ἕνα ὁλοφάνερο σύμβολο καί πρόμαχος τῆς Ὀρθοδοξίας στά Ἰόνια νησιά.

Τήν Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας ἑορτάζουμε τήν ὁριστική ἀναστήλωση τῶν εἰκόνων (ὅπως καί τίς θεολογικές διακηρύξεις ἀπό τίς μεταγενέστερες ἅγιες 8^η καί 9^η Συνόδους, ἐπί Μεγάλου Φωτίου καί ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ). Ἑορτάζουμε τόν Ὀρθόδοξο πολιτισμό, τήν ἔμπνευση καί τήν κατοχύρωση αὐτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ διά τῆς ἐμπειρικῆς-νηπτικῆς-θεομεθεκτικῆς ἁγιωσύνης. Μιᾶς ἁγιωσύνης πού δέν εἶναι ἀτομικό κατόρθωμα, ἕνα ἄθλημα ἤ ἕνα ἐπίτευγμα ἐπιβραβεύσιμο π.χ. ἀπό τήν Unesco, ἀλλά εἶναι μετοχή στό ἐκκλησιαστικό γεγονός καί μυστήριο τῆς Χριστο-σωτηρίας.

Ἡ ΕΠΟΧΗ μας διαθέτει ραγδαῖες ἐξελικτικές προοπτικές, τῆς λεγόμενης 4^ης Βιομηχανικῆς Ἐπανάστασης. Ξανοίγεται σέ ἀφάνταστα ἀπρόβλεπτους σχεδιασμούς ὄχι μόνο μέ τίς χρήσεις, ἀλλά καί τίς πιθανές μεταχρήσεις ἤ καί τίς ἀναπότρεπτες ὀλιγαρχικές καταχρήσεις τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, βιοτεχνολογίας καί τόσες ἄλλες διαχειρίσεις. Αὐτόν τόν καιρό, σέ διαβουλεύσεις ἀνώτερου ἐπιπέδου ἐπί ζητημάτων ὁροθετημένης διαχείρισης τῆς τεχνητῆς νοημοσύνης, τέθηκαν κάποια κοινῶς παραδεκτά ὅρια διεθνοῦς περιτείχισης καί διασφάλισης τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου, ἀλλά κανείς δέν μπορεῖ νά προβλέψει μελλοντικές ὑπερβάσεις καί ἀνατροπές. Διαχειρίσεις τεχνητῆς “διεύρυνσης” τοῦ κτιστοῦ μας κόσμου, ἀπόπειρες καί πρακτικές ὑπέρβασης τῶν ὁρίων μας, σέ μιάν ἀνακύκληση κτιστότητας τελικά, σέ μιάν αὐτοπαγίδευση ἐντυπωσιακά ἐκρηκτική.

Ἡ Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας μᾶς προσφέρει τό “κλειδί” μιᾶς ὀρθόδοξης θεολογικῆς κι ἀνθρωπολογικῆς θέασης, νηφάλιας χρήσης καί σωστῆς διαχείρισης ὅλου τοῦ κόσμου καί προπαντός τοῦ ἀνθρωπινοῦ μας κόσμου: τήν “κατ᾽ εἰκόνα καί καθ᾽ ὁμοίωσιν Θεοῦ” ἀμετάθετη ὑπαρκτική μας πλαστούργηση, θεανθρωπική σωτηρία καί χριστολογική ὁμοιωτική ἐκκλησιαστικότητα. Μᾶς τό ξαναθυμίζει ἡ ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων.

«…Ὁ Θεός εἶπε: “Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾽ εἰκόνα ἡμετέραν καί καθ᾽ ὁμοίωσιν” (Γεν. 1:26). Ἡ “εἰκόνα” λοιπόν σέ μᾶς ζεῖ ἤδη ἀπό τή γέννησή μας. Τί σημαίνει ὅμως “καθ᾽ ὁμοίωσιν”; Τό “καθ᾽ ὁμοίωσιν” εἶναι ὁ δικός μας στόχος. Καί ποιοῦ εἴδους “ὁμοίωση”; Μερική ἤ βαθειά ὁμοίωση, μεγάλη καί αἰώνια; Βεβαίως, τό δεύτερο εἶναι σωστό. Ὁ ἄνθρωπος δημιουργήθηκε ἀπό τόν Θεό γιά νά ζεῖ ἑνωμένος μαζί Του. Τό περιεχόμενο τῆς ἔννοιας αὐτῆς, “καθ᾽ ὁμοίωσιν”, εἶναι ἀκριβῶς τό θέμα τῆς ἔσχατης καί σπουδαίας θεολογίας πού ἔχασαν οἱ ἄνθρωποι. Πῶς ζεῖ στόν κόσμο ἡ ἐκπληρωμένη εἰκόνα τοῦ Θεοῦ; Πῶς ἀντιδρᾶ αὐτή ἡ κατ᾽ εἰκόνα τῆς Ὑποστάσεως τοῦ σαρκωθέντος Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ὑπόσταση; Ποῦ διαμένει ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ ἡμέρα καί νύκτα, ἐνῶ κάνει ὁτιδήποτε;

Πῶς θά ἀποκτήσουμε καί πῶς θά γνωρίσουμε τό περιεχόμενο αὐτῆς τῆς ὁμοιώσεως πρός τόν Θεό; Καθώς γινόμαστε ὅμοιοι μέ τόν Θεό μέχρι ταυτότητος, δεχόμαστε τήν αἰώνια ζωή ἐν Αὐτῷ. Ἡ αἰώνια ἐν τῷ Θεῷ ζωή εἶναι ὁ Ἴδιος ὁ Θεός (βλ. Ἰωάν. 14:6). Ἡ ζωή Του γίνεται ζωή μας…», ὅπως εὐστόχως ἀποφαίνεται ὁ ἅγιος Σωφρόνιος Σαχάρωφ (Οἰκοδομώντας τόν Ναό τοῦ Θεοῦ μέσα μας καί στούς ἀδελφούς μας, τ. Β΄, σ. 305).

Ποιός εἶναι ὁ οὐσιαστικός ρόλος τῆς Ἐκκλησίας; Ἡ Ἐκκλησία, εἰρηνεύουσα ἑαυτήν καί τόν κόσμο, πορεύεται τήν ὁδό τοῦ θεόγραφου ἱστορικοῦ της χρέους, κρατοῦσα ἀναστηλωμένη στίς συνειδήσεις τῶν πιστῶν τήν ἄχραντη εἰκόνα τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Δέν ἀγωνιᾶ γιά τήν ἐσχατολογική φορά τῆς ἱστορίας, ἀλλά περιπτύσσεται τόν κόσμο “στεναγμοῖς ἀλαλήτοις”, μέ ἱδρώτα “ὡσεί θρόμβους αἵματος”.

Προσεύχεται. Καί λιτανεύει τήν εἰκόνα τοῦ ἔργου τῆς κοσμοσωτηρίου θείας Του οἰκονομίας. 

Εἶναι μιά λιτανεία δεητική πρός τόν Χριστό “ὑπέρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καί σωτηρίας” καί συνάμα κλητική πρός τόν κόσμο, μέ τά βαρυσήμαντα ἀποστολο–προφητικά λόγια τῆς Ἀποκαλύψεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, λόγια κρίσιμα καί φοβερά, γεμάτα ἐσχατολογική σιγουριά καί ὑπομονή: “Ὁ καιρός ἐγγύς ἐστιν. Ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι, καί ὁ ῥυπαρός ῥυπαρευθήτω ἔτι, καί ὁ δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω ἔτι, καί ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι. Ἰδού ἔρχομαι ταχύ, καί ὁ μισθός μου μετ’ ἐμοῦ, ἀποδοῦναι ἑκάστῳ ὡς τό ἔργον ἔσται αὐτοῦ. Ἐγώ τό Α καί τό Ω, ὁ πρῶτος καί ὁ ἔσχατος, ἀρχή καί τέλος... Ναί, ἔρχου, Κύριε Ἰησοῦ” (Ἀποκ. 22:11–13, 20).

 

† Ὁ Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου Δημήτριος