Μαντάρα! (ΑΡΘΡΟ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΘΥΣΙΑΣΕΤΕ ΛΙΓΟ ΧΡΟΝΟ)

 

Του Θανάση Κ.

Στις 31 Δεκεμβρίου, είχα δημοσιεύσει ένα άρθρο με τίτλο: “Αλλαγή υποδείγματος…” με θέμα τη συνολικά ανατροπή που κυοφορείται στις διεθνείς σχέσεις.

Λίγες μέρες αργότερα, στις 3 Ιανουαρίου έγινε η αμερικανική επέμβαση στην #Βενεζουέλα. Που άρχισε να δίνει μορφή και σχήμα σε όσα περιέγραφα τότε ως “επικείμενα”…

Πριν αναφερθώ σε αυτά, η Ελληνική κυβέρνηση κατάφερε να τα κάνει… μαντάρα! Σε μια υπόθεση που δεν βρίσκεται στη γειτονιά μας, και δεν μας αφορά άμεσα (γιατί έμμεσα αφορά τους πάντες), με μια ανακοίνωση διπλωματικής ρουτίνας, πνίγηκε με το σάλιο της…!

Ο #Πρωθυπουργός στη δήλωσή του ανέφερε χαρακτηριστικά:

— “Δεν είναι η ώρα να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών…” υπογραμμίζοντας ότι “το καθεστώς #Μαδούρο λήγει” κι ότι η κατάσταση θα αξιολογηθεί αργότερα…

Και προς στιγμήν έμειναν όλοι άναυδοι…

— Αν υπάρχει θέμα διεθνούς νομιμότητας, τότε η ώρα δεν είναι μετά από δέκα μέρες, μετά από τρείς μήνες ή μετά από πέντε χρόνια. Η ώρα είναι ΤΩΡΑ!

Τα θέματα νομιμότητας αναδεικνύονται όταν γίνεται η παρανομία. Αλλιώς δεν αναδεικνύονται ποτέ…

Όταν το λέει ο Πρωθυπουργός μιας χώρας που επικαλείται συνεχώς – ή θα όφειλε να επικαλείται – το #Διεθνές_Δίκαιο για να αποκρούσει τις επιβουλές επεκτατιστή γείτονα, είναι εντελώς απαράδεκτο.

— Αν πάλι δεν υπήρξε θέμα νομιμότητας, δηλαδή παραβίασης Διεθνούς Δικαίου (υπάρχει και αυτή η άποψη, ιδιαίτερα από την πλευρά των #ΗΠΑ), τότε η αναφορά του Πρωθυπουργού θα μπορούσε και να εκληφθεί ως “υπαινιγμός” εναντίον της Ουάσιγκτον. Πράγμα που μάλλον δεν βρισκόταν στις προθέσεις του Πρωθυπουργού…

Κι επειδή το πράγμα μπλέχθηκε πολύ κι άρχισαν να υπάρχουν αντιδράσεις και στο εσωτερικό και διεθνώς, ο υπουργός Εξωτερικών ο κ. Γεραπετρίτης, έσπευσε την άλλη μέρα να αποσαφηνίσει, ότι:

— “Η Ελλάδα θα υποστηρίξει την καθολική τήρηση του Διεθνούς Δικαίου…”

Αλαλούμ…

Σε λιγότερο από 24 ώρες, η ελληνική κυβέρνηση πέτυχε ένα σπάνιο «κατόρθωμα»: ο Πρωθυπουργός μίλησε ως σχολιαστής, ο Υπουργός Επικρατείας ως αμήχανος καθηγητής Δικαίου — κανένας τους όμως ως εκπρόσωπος ενός κράτους που έχει απέναντί του έναν “αναθεωρητικό” γείτονα που μας απειλεί ευθέως.

Το αποτέλεσμα;

Μας την έπεσε ο υπουργός Εξωτερικών της Βενεζουέλας, μας ειρωνεύθηκαν οι Τουρκοκύπριοι και οι Σκοπιανοί, ενοχλήθηκαν και οι σύμμαχοι.

Η #Ελλάδα εμφανίστηκε να μην ξέρει πού πατάει και πού βρίσκεται.

Μια μικρή χώρα δεν μπορεί να υποβαθμίζει το Διεθνές Δίκαιο — είναι το μοναδικό «χαλινάρι» στην επιθετική συμπεριφορά ισχυρότερων κρατών.

Ταυτόχρονα όμως, δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε αυτό.

Η εμπειρία δείχνει ότι το Διεθνές Δίκαιο συχνά δεν είναι ούτε πλήρες, ούτε εφαρμόζεται δίκαια.

Το Διεθνές Δίκαιο είναι απαραίτητο “συμπλήρωμα” στην Εξωτερική Πολιτική μιας χώρας του status quo, δηλαδή μιας χώρας που δεν έχει “αναθεωρητική συμπεριφορά”

Είναι απαραίτητο συμπλήρωμα, αλλά ΔΕΝ είναι ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΟ Εξωτερικής Πολιτικής!

Εδώ επικρατεί τα τελευταία χρόνια μια άποψη που αναδεικνύει το Διεθνές Δίκαιο σε υποκατάστατο Εξωτερικής Πολιτικής.

Υποβαθμίζοντας όλα τα άλλα:

— Υποβαθμίζουμε τη σημασία της Αποτροπής.

— Υποβαθμίζουμε τη δημιουργία “συμμαχιών” κατά κοινού εχθρού”.

Απλώς επικαλούμαστε το Διεθνές Δίκαιο.

Κι αυτό όχι πάντα…

Το επικαλούμαστε, αλλά ΔΕΝ ασκούμε τα κυριαρχικά δικαιώματα που προβλέπει υπέρ μας (π.χ. ανακήρυξη ΑΟΖ)…

Δεν εναντιωνόμαστε αποφασιστικά όταν η #Τουρκία τα καταπατά με τη στρατηγική της “Γαλάζιας Πατρίδας”.

Το επικαλούμαστε για να καταγγείλουμε την επέμβαση της #Ρωσίας στην #Ουκρανία, αλλά η Τουρκία, που έκανε ακριβώς τα ίδια στην #Κύπρο και απειλεί ανοικτά να κάνει τα ίδια και στην Ελλάδα, διακηρύσσουμε ότι είναι… “φίλη” μας!

Το Διεθνές Δίκαιο το επικαλούμαστε, λοιπόν, αλλά όχι υπέρ μας!

Κι εκεί που, έστω και έτσι, έστω και λειψά, μόνο το Διεθνές Δίκαιο επικαλούμασταν, ξαφνικά το… ξεχάσαμε!

Ή το υποβαθμίσαμε. Ή το παραπέμψαμε στις καλένδες – κάποια άλλη στιγμή, θα δούμε…

* Όμως το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι το Δίκαιο.

Το πρόβλημα είναι ότι το “υπόδειγμα” και η “αρχιτεκτονική” των διεθνών σχέσεων αλλάζουν πια μπροστά στα μάτια μας — και αλλάζουν με σεισμικό τρόπο.

Και εμείς χαμπάρι δεν παίρνουμε και τα κάνουμε μαντάρα.

Ακόμα και σε δηλώσεις ρουτίνας…

* Η επέμβαση του #Τραμπ στη Βενεζουέλα προκάλεσε αληθινό σοκ.

Όπως όλα δείχνουν πια: ο Αμερικανός Πρόεδρος κινείται με σχέδιο. Μπορεί αυτό να μην αρέσεις σε κάποιους – πάντως είναι ΣΧΕΔΙΟ! Δεν κάνει σκόρπιες κινήσεις μέσα σε ένα δεδομένο διεθνές πλαίσιο. Αλλάζει το ίδιο το πλαίσιο – και τους κανόνες του.

Τι είναι η Βενεζουέλα;

Είναι η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο — περισσότερα από της Σαουδικής Αραβίας, τριπλάσια από των ΗΠΑ ή της Ρωσίας.

Έχει έκταση μεγαλύτερη από τη Γερμανία και τη Γαλλία μαζί, μιάμιση φορά μεγαλύτερη από την Ουκρανία.

Κι όμως, με πληθυσμό μόλις 23 εκατομμύρια, είναι σήμερα εξαθλιωμένη χώρα!

Το #καθεστώς Μαδούρο θεωρούνταν από όλη τη Δύση δικτατορικό και βαθιά διεφθαρμένο, κατηγορήθηκε από τους Δυτικούς στον ΟΗΕ ακόμη και για «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας»!

Του είχαν επιβληθεί κυρώσεις από την Ευρώπη από τις ΗΠΑ, ακόμα κι από τον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών.

Επί Μπάϊντεν υπήρξε κάποια απόπειρα προσέγγισης για ενεργειακούς λόγους – που τελικά εγκαταλείφθηκε.

Παράλληλα, οι αμερικανικές αρχές κατήγγελλαν ότι το καθεστώς Μαδούρο είχε μετατραπεί σε κόμβο ναρκοδιακίνησης και λαθρομετανάστευσης προς τις ΗΠΑ.

Αυτό το καθεστώς, που όλοι κατήγγειλαν επί χρόνια, ο Τραμπ το εξουδετέρωσε με μια αστραπιαία επιχείρηση που προετοιμάστηκε επί εβδομάδες και εκτελέστηκε μέσα σε τρεις ώρες — ουσιαστικά αναίμακτη από αμερικανικής πλευράς.

Οι αρχές της Βενεζουέλας αναφέρουν περί τους 40 νεκρούς, εκ των οποίων οι περισσότεροι… Κουβανοί στρατιωτικοί!

— Το αξιοσημείωτο;

Ο Μαδούρο φαίνεται πως προδόθηκε εκ των έσω. Δεν υπήρξε καμία σοβαρή αντίδραση. Οι υπουργοί Άμυνας και Δημόσιας Τάξης «εξαφανίστηκαν» την ώρα της επιχείρησης.

— Και το πιο αποκαλυπτικό:

η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ, που ανέλαβε προσωρινά την προεδρία, δήλωσε ότι οι αρχές δεν γνώριζαν πού βρισκόταν ο Μαδούρο όταν συνελήφθη!

Δηλαδή δεν βρισκόταν υπό την προστασία του ίδιου του κράτους του.

Οι διεθνείς αντιδράσεις ήταν αναιμικές.

Ρωσία και Κίνα διαμαρτυρήθηκαν τυπικά. Ο Πούτιν για μέρες μετά δεν είχε μιλήσει γι’ αυτό. Οι διαμαρτυρίες της Κίνας κατευνάστηκαν όταν η Ουάσιγκτον τη διαβεβαίωσε ότι ο ενεργειακός της εφοδιασμός από τη Βενεζουέλα θα συνεχιστεί κανονικά.

Έτσι κι αλλιώς στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν αναμένεται να ληφθεί καταδικαστική απόφαση αφού οι ΗΠΑ έχουν δικαίωμα βέτο.

Όπως δεν καταδικάστηκε επισήμως καμία αμερικανική παρέμβαση στο παρελθόν – πολύ περισσότερο τώρα που δεν υπήρξαν καν αμερικανικά στρατεύματα να παραμένουν επί του εδάφους…

* Ο Τραμπ υποσχέθηκε άνοδο βιοτικού επιπέδου των Βενεζουελάνων — κάτι που δεν είναι δύσκολο, αν σκεφτεί κανείς ότι η αγοραστική τους δύναμη έχει καταρρεύσει από το 1999, όταν ανέλαβε για πρώτη φορά ο Τσάβες: υποχώρησε περίπου 20% επί Τσάβες (ως το 2013) και περίπου 65% επί Μαδούρο! (Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ και της Διεθνούς Τράπεζας).

Μιλάμε για αληθινή εξαθλίωση του πληθυσμού μιας πάμπλουτης χώρας!

* Οι επιπτώσεις όμως ξεπερνούν τη Λατινική Αμερική.

Η επιτυχία στη Βενεζουέλα επιτρέπει στον Τραμπ να «ξεκλειδώσει» το Ουκρανικό.

Μπορεί πλέον να πει στους Αμερικανούς:

— Η Ρωσία έχει ήδη κερδίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία — ένα σφάλμα της προηγούμενης διακυβέρνησης Μπάϊντεν.

— Η Ουκρανία στρατηγικά δεν ανήκε ποτέ στη Δύση.

— Αποδεχόμενοι τα τετελεσμένα στην Ουκρανία, αποφεύγουμε παγκόσμιο πόλεμο και ταυτόχρονα κερδίζουμε πολύ περισσότερα στη Βενεζουέλα — δίπλα μας, πλούσια σε πετρέλαιο, και κρίσιμη για την ασφάλεια των ΗΠΑ.

Έτσι, η «συνθηκολόγηση» στο Ουκρανικό εξισορροπείται εσωτερικά.

Και δεν σταματά εκεί:

* Η Γροιλανδία — με υπερδιπλάσια έκταση από τη Βενεζουέλα, τεράστιο ορυκτό πλούτο και πληθυσμό μόλις 55.000 — αποτελεί το επόμενο βήμα.

Επαναλαμβάνω: Η Γροιλανδία έχει έκταση όσο η μισή Ευρωπαϊκή Ένωση και πληθυσμό λιγότερο από τον… Δήμο Χαλανδρίου!

Κι επί πλέον ΔΕΝ “ανήκει” πλέον στη Δανία, από το 2009 ασκεί “αυτοκυβέρνηση”, ελέγχει η ίδια τους φυσικούς πόρους της, και οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη στρατιωτικές βάσεις εκεί.

Η Γροιλανδία είναι sui generis περίπτωση, δεν είναι η ίδια “κυρίαρχο κράτος” αλλά δεν ανήκει πια στην “κυριαρχία” της Δανίας. Η Δανία έχει μόνο “εποπτεία” πάνω στην Γροιλανδία…

Η προσάρτησή της στην αμερικανική σφαίρα επιρροής μπορεί να γίνει συναινετικά, χωρίς παραβίαση Διεθνούς Δικαίου, πιθανότατα μέσω δημοψηφίσματος.

Άλλωστε, η ιδέα δεν είναι τωρινή — είχε τεθεί κατά το παρελθόν επανειλημμένα από τους Προέδρους Andrew Johnson το 1867, από τον Woodrow Wilson το 1917 και από τον Harry Truman το 1946.

Όλοι τους Δημοκρατικοί Πρόεδροι, σημειωτέων…

Τότε όμως η #Γροιλανδία ήταν αναπόσπαστο μέρος των Δανικών κτήσεων ή της ίδιας της Δανίας. Και η Δανία αντιτάχθηκε τότε…

Τώρα όμως είναι εφικτή.

Το #Δόγμα_Μονρόε επιστρέφει.

* Οι Ευρωπαίοι το διαισθάνονται.

Ξέρουν ότι επεκτείνοντας την επιρροή του σε Βενεζουέλα και Γροιλανδία, ο Τραμπ μπορεί να έρθει σε πλήρη συνεννόηση με τον Πούτιν.

Και μαζί να «ξεκλειδώσει» συνεργασία με τη Ρωσία και στη Μέση Ανατολή: στην οριστική τιθάσευση του Ιράν και στον έλεγχο κρίσιμων περασμάτων της Ερυθράς Θάλασσας (Άντεν, Σομαλιλάνδη κλπ.).

Χώρια που θα διευρύνει τα κυριαρχικά δικαιώματα των ΗΠΑ στον Αρκτικό κύκλο και θα ενισχύσει την επιρροή των ΗΠΑ στον ΟΠΕΚ…

Η Αμερική έτσι πετυχαίνει “με ένα σμπάρο” πολλά “τρυγόνια”, ενώ η Ρωσία επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο και σπάει την απομόνωση που της είχαν επιβάλλει οι Δυτικοί.

Η Ευρώπη μένει στα ερείπια της πολιτικής της: με πανάκριβη ενέργεια, πράσινες εμμονές, αποβιομηχάνιση και στρατηγική ανυπαρξία.

Φθηνό πετρέλαιο παντού στον κόσμο και η Ευρώπη να επιμένει στο green deal που είναι πια εφιαλτικό σενάριο για τους Ευρωπαίους.

Αν επιμένει ως το τέλος η Ευρώπη, θα περιθωριοποιηθεί!

Αν κάνει πίσω στις μείζονες στρατηγικές επιλογές της, θα αυτοαναιρεθεί και θα καταρρεύσει.

* Στους χαμένους συγκαταλέγεται και η Τουρκία, με τις «πολύ περίεργες» σχέσεις της με τον Μαδούρο. Ο οποίος χρηματοδοτούσε “ευρωπαϊκά κόμματα” και ξέπλενε τα κεφάλαια του ή βοηθούσε άλλους ηγέτες να ξεπλύνουν τα κεφάλαιά τους. Σε τεράστια κλίμακα, όπως φαίνεται.

Η Βενεζουέλα του Μαδούρο έλεγχε την είσοδο λαθρομεταναστών από τη Λατινική Αμερική στις ΗΠΑ, όπως ακριβώς ο Ερντογάν είναι η κύρια πύλη εισόδου λαθρομεταναστών από την Ασία στην Ευρώπη.

Ο Μαδούρο είναι πλέον υπόδικος στις ΗΠΑ. Και κάποια στιγμή θα μιλήσει.

Βέβαια, υπάρχουν “φίλοι” του Τραμπ που θα προσπαθήσουν να καλύψουν τον Ερντογάν από τα “απόνερα του Μαδούρο”.

Υπάρχουν, όμως, και επίσης φίλοι του Τραμπ – ο Νετανιάχου, για παράδειγμα – που θα κάνουν τα πάντα για να εκθέσουν τον Ερντογάν για πιθανές διασυνδέσεις με τον Μαδούρο…

Αυτά όλα θα μπορούσαν να είναι μια μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα. Της οποίας όμως η σημερινή κυβέρνηση είχε διακηρύξει τη φιλία της με την Τουρκία του Ερντογάν, η προηγούμενη κυβέρνηση (του Τσίπρα) είχε διακηρύξει τη φιλία της με τον Μαδούρο. Και οι τωρινές δηλώσεις των ιθυνόντων εξοργίζουν τους πάντες…

Εντός κι εκτός…

Η Βενεζουέλα δεν ήταν ένα ακόμα “επεισόδιο”.

Σηματοδοτεί εμπράκτως την αλλαγή υποδείγματος.

Αλλάζει το πλαίσιο, αλλάζουν οι κανόνες, αλλάζει ο παγκόσμιος Χάρτης.

Κι εδώ οι δικοί μας, μια ανακοίνωση ρουτίνας πάνε να βγάλουνε και τα κάνουν μούσκεμα.

Δεν καταλαβαίνουν τον νέο κόσμο που έρχεται…

Δεν καταλαβαίνουν ούτε τον παλιό που ξεθωριάζει.

Γενικώς αμηχανία, σύγχυση, τρικυμία εν κρανίω, με μια λέξη: μαντάρα!

ΥΓ. Τις ίδιες ώρες που… μπέρδευαν τις δηλώσεις τους για τη Βενεζουέλα, χάθηκε κι ο έλεγχος εναερίου χώρου της Ελλάδας από την Πολιτική Αεροπορία!

— Δεν λειτούργησε αμέσως ο εφεδρικός μηχανισμός

— και 48ωρες αργότερα δεν γνωρίζουμε – επισήμως τουλάχιστον – τι ακριβώς συνέβη.

Η κυβέρνηση των… “αρίστων” τα ‘κανε μαντάρα. Και πάλι…