Γράφει ο Δημήτρης Παυλακούδης*
29 Μαϊου 1453! Μνήμη
Αλώσεως της των πόλων Πόλεως!
Δε θα σταθώ ούτε στην υπερχιλιετή ιστορία της Κωνσταντίνου-πόλεως, ούτε στον αβάσταχτο θρήνο των Ελλήνων όλης της οικουμένης για την Πόλη που αλώθηκε.
Μέρες που είναι θα σταθώ στη γεμάτη αυτοθυσία,περηφάνια και πατριωτισμό απάντηση που έδωσε ο τελευταίος βυζαντινός αυτοκράτορας, ο Κωνσταντίνος ΙΑ' Παλαιολόγος μαζί με τη σύγκλητο, όταν οι πολιορκητές του ζήτησαν με αντάλλαγμα την ελευθερία του να τους παραχωρήσει την πόλη. Όχι ως ύμνο στο σπουδαίο πολιτικό ηγέτη,αλλά ως μάθημα για τους σημερινούς και τους μελλοντικούς επίδοξους ηγέτες.
" ·Ὁ βασιλεύς δέ ἀπεκρίνατο σύν τῇ συγκλήτῳ: Εἰ μέν βούλει, καθώς καί οἱ πατέρες σου ἔζησαν, εἰρηνικῶς σύν ἡμῖν συνζῆσαι καί σύ, τῷ θεῷ χάρις. Ἐκεῖνοι γάρ τούς ἐμούς γονεῖς ὡς πατέρας ἐλόγιζον καί οὕτως ἐτίμων, τήν δέ πόλιν ταύτην ώς πατρίδα. Καί γάρ ἐν καιρῷ περιστάσεως ἅπαντες ἐντός ταύτης εἰσιόντες ἐσώθησαν, καί οὐδεις ὁ ἀντισταίνων ἐμακροβίῳ. Ἔχε δέ καί τά παρ' ἡμῖν ἁρπαχθέντα ἀδίκως κάστρα καί γῆν ὡς δίκαια, καί ἀπόκοψον καί τούς φόρους τόσους ὅσους κατά τήν ἡμετέραν δύναμιν κατ' ἔτος τοῦ δοῦναί σοι, καί ἄπελθε ἐν εἰρήνῃ. Τί γάρ οἶδας εἰ θαρρών κερδᾶναι εὑρεθῇς κερδανθείς; Το δέ τήν πόλιν σοί δοῦναι οὔτ' ἐμόν ἐστί οὔτ' ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ· κοινή γάρ γνώμη πᾶντες αὐτοπροαιρέτως ἀποθανοῦμεν καί οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν»
Δε θα σταθώ ούτε στην υπερχιλιετή ιστορία της Κωνσταντίνου-πόλεως, ούτε στον αβάσταχτο θρήνο των Ελλήνων όλης της οικουμένης για την Πόλη που αλώθηκε.
Μέρες που είναι θα σταθώ στη γεμάτη αυτοθυσία,περηφάνια και πατριωτισμό απάντηση που έδωσε ο τελευταίος βυζαντινός αυτοκράτορας, ο Κωνσταντίνος ΙΑ' Παλαιολόγος μαζί με τη σύγκλητο, όταν οι πολιορκητές του ζήτησαν με αντάλλαγμα την ελευθερία του να τους παραχωρήσει την πόλη. Όχι ως ύμνο στο σπουδαίο πολιτικό ηγέτη,αλλά ως μάθημα για τους σημερινούς και τους μελλοντικούς επίδοξους ηγέτες.
" ·Ὁ βασιλεύς δέ ἀπεκρίνατο σύν τῇ συγκλήτῳ: Εἰ μέν βούλει, καθώς καί οἱ πατέρες σου ἔζησαν, εἰρηνικῶς σύν ἡμῖν συνζῆσαι καί σύ, τῷ θεῷ χάρις. Ἐκεῖνοι γάρ τούς ἐμούς γονεῖς ὡς πατέρας ἐλόγιζον καί οὕτως ἐτίμων, τήν δέ πόλιν ταύτην ώς πατρίδα. Καί γάρ ἐν καιρῷ περιστάσεως ἅπαντες ἐντός ταύτης εἰσιόντες ἐσώθησαν, καί οὐδεις ὁ ἀντισταίνων ἐμακροβίῳ. Ἔχε δέ καί τά παρ' ἡμῖν ἁρπαχθέντα ἀδίκως κάστρα καί γῆν ὡς δίκαια, καί ἀπόκοψον καί τούς φόρους τόσους ὅσους κατά τήν ἡμετέραν δύναμιν κατ' ἔτος τοῦ δοῦναί σοι, καί ἄπελθε ἐν εἰρήνῃ. Τί γάρ οἶδας εἰ θαρρών κερδᾶναι εὑρεθῇς κερδανθείς; Το δέ τήν πόλιν σοί δοῦναι οὔτ' ἐμόν ἐστί οὔτ' ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ· κοινή γάρ γνώμη πᾶντες αὐτοπροαιρέτως ἀποθανοῦμεν καί οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν»
( Ελεύθερη απόδοση από τό Νίκο Καζαντζάκη: » Αν θες ειρηνικά να
πορευτείς μαζί μας, των Μουσουλμάνων βασιλιά, χαρά μεγάλη σε μένα, στους
αρχόντους, στο λαό μου. Κι άκου: τα κάστρα και τη γής που μ’άρπαξες, το πλήθιο
το ψυχομέτρι που μου σκλάβωσες, τα σβήνουμε απ” την παλιά κληρονομιά μας,
χαρισμά σου. Κι ακόμα φόρο εγώ θα σου πλερώνω κι όλες σου τις ανομιές και τις
ντροπές θα τις ξεχάσω, να τραβηχτείς μονάχα ειρηνικά απ” την Πόλη. Και μη
γυρεύεις ό,τι μια ψυχή γενναία και περήφανη ποτέ δε θα δεχτεί να δώσει. Πιο
πάνω απ΄ τη ζωή η τιμή θρονιάει του ανθρώπου κι ομόγνωμα όλοι μας και λεύτερα
καρατώντας στα χέρια το σταυρό και τ΄ άρματα, απαντούμε: Δεν παραδίνουμε την
Πόλη, τη ζωή μας πήραμε απόφαση να δώσουμε, απροσκύνητα για λευτεριά στο χώμα
ετούτο πολεμώντας. Καλός για τ΄ ακριβό χατήρι της κι ο Χάρος.»)
Την απάντηση του αυτοκράτορα που παραθέτει ο ιστορικός Μιχαήλ
Δούκας είχα την τύχη και την τιμή να μελετήσω εκπονώντας τη μεταπτυχιακή μου
εργασία με θέμα τους Ιστορικούς της περιόδου της Αλώσεως πριν μερικά
χρόνια.Έκτοτε τη θυμούμαι ξεχωριστά όχι μόνο σήμερα μα κάθε μέρα.
Δημήτρης Χ. Παυλακούδης
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ – ΜΑ Μεσαιωνικής και Βυζαντινής Φιλολογίας ΑΠΘ
ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ – ΜΑ Μεσαιωνικής και Βυζαντινής Φιλολογίας ΑΠΘ
Δεν υπάρχουν σχόλια