Pages

Κυριακή 26 Ιουλίου 2026

Εποχή μνημοσύνων και Τυραννία ανευθύνων (ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΙΛΤΙΔΗ)

 

ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΙΛΤΙΔΗ

Ευτύχησα να γνωρίσω  τον Δημήτρη Λαζογιώργο -Ελληνικό και να κερδίσω την εκτίμησή του. Νέος Βουλευτής τότε , έδωσα δύο διαλέξεις στην Αθήνα για τον μέγιστο των Ελλήνων φιλολόγων-φιλοσόφων Ιωάννη Συκουτρή και το έργο του, που τον εντυπωσίασαν . Ο Λαζογιώργος ,συγγραφέας και ερευνητής έθιξε πολλά θέματα και ζητήματα , άγνωστα στο ελληνικό κοινό , όπως το έργο του Περικλή Γιαννόπουλου. Μου άφησε όμως έντονα χαραγμένο στη μνήμη μου , μία συγκλονιστική φράση. «Ο ελληνισμός δυστυχώς μετά το 1832, πλην φωτεινών εξαιρέσεων ζει εποχές μνημοσύνων». Είναι τόσο τρομακτική η πνευματική κληρονομιά των δύο πολιτισμών , που μας καθιστούν αχθοφόρους αυτού του μεγάλου και με ειδικό βάρος φορτίου. Πολιτικοί , νάνοι ή ιδιοτελείς επικαλούνται αυτή την κληρονομιά και δεν μπορούν να τελέσουν ούτε αξιοπρεπές μνημόσυνο αυτού του μεγαλείου. Προφανώς και υπήρξαν πνευματικές ανσλαμπές στο διάβα της νεοελληνικής πορείας, αλλά πολιτικοί μικροί, άβουλοι και μοιραίοι, ευτελίζουν την εθνική συλλογική μνήμη. Η μεγαλύτερη αναλαμπή , ήταν αυτή μετά το 1900 , με την λαμπρή περίοδο του μεσοπολέμου , που ξέφυγε από την καταθλιπτική πνευματική κατάσταση των μνημοσύνων. Έγινε τότε η αρχή του τρίτου ελληνικού πολιτισμού , που διακόπηκε από τον πόλεμο και απέμειναν κάποιοι σπινθήρες και «κάφτρες» που σιγοκαίνε μέχρι σήμερα. Συνηθίσαμε στις αναφορές του ενδόξου παρελθόντος με υποκρισία και άγνοια, χωρίς να αναβαπτιστούμε βιωματικά στις πηγές και στις ρίζες του, πόσο μάλλον στα νάματα και ζώπυρα των θυσιών. Μετά το 2010 , προχωράμε αγκομαχώντας και εξευτελίζοντας την ίδια την ουσία και αυτών των μνημοσύνων της ελληνικής κληρονομιάς. Η πολιτική ζωή της χώρας χαρακτηρίζεται σήμερα, από την παντελή απουσία σύνδεσης με τις πνευματικές παρακαταθήκες του ελληνισμού και του χριστιανισμού. Διαχειριστές πολιτικοί , θυμίζουν γραφεία τελετών , που τυπικά διεκπεραιώνουν το «καθήκον» προς την πνευματική κληρονομιά και αυτή ακόμη η  εκκλησία αδυνατεί να ζήσει με την παρακαταθήκη του χριστιανισμού.

   Ένα σημαντικό σημείο της πνευματικής κληρονομιάς του Ιωάννη Συκουτρή έχει την αναφορά στην «Τυραννία των ανευθύνων». Είναι αυτονόητο και κατανοητό , ότι οι ανεύθυνοι στη ζωή και στην πολιτική δεν εμφορούνται από την αρετή της ευθύνης . Η ευθύνη συνιστά κυρίαρχο στοιχείο , έναντι του παρελθόντος και απέναντι στο μέλλον . Για την ζώσα πραγματικότητα , το βίωμα της κληρονομιάς και το άνοιγμα των οριζόντων του μέλλοντος. Για την Συνέχεια και την Προοπτική. Από τον Πλατωνα έως τον Καζαντζάκη , η ευθύνη στον άνθρωπό και ιδίως στον πολιτικό , αναγορεύεται ως ύψιστη αρετή. Θα έλεγε κάποιος στην καθομιλουμένη , ότι είναι αυτό που λέμε «τσίπα» και καθήκον. Εκστομίζονται διακηρύξεις απάτης και εξαπάτησης των πολιτών από τους πολιτικούς και δεν λογοδοτεί κανένας . Ατιμάζουν αίμα και θυσίες αιώνων για την Μακεδονία και βαφτίζεται αναγκαιότητα και εξέλιξη. Βιάζουν την φύση του ανθρώπου,τα υπαρκτά δύο φύλα, την οικογένεια και μιλάνε για ανεκτικότητα. Συνάπτουν σύμφωνα φιλίας με δεδηλωμένο με πράξεις εχθρό και θεωρείται ευέλικτη εξωτερική πολιτική. Εξοπλίζεται η χώρα και ορθώς , τελούνται όμως  επιθετικές ενέργειες του αιωνίου εχθρού και ασκείται πολιτική κατευνασμού. Ασκούνται πολιτικές ανθρωπιστικού χαρακτήρα προς τους αλλοδαπούς και αγνοούνται οι ανήμποροι γηγενείς έλληνες πολίτες. Δεν έχω πρόθεση μικροκομματικής προσέγγισης, αλλά «φωνάζει» το καταξιωμένο διεθνώς ένδοξο παρελθόν και συνθλίβει την πολιτική ζωή η απουσία ευθύνης. Σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής χρειάζεται το βίωμα της πνευματικής παρακαταθήκης  και όχι οι αναφορές με χαρακτήρα μνημοσύνων. Η ευθύνη μπορεί να είναι θεμέλιο και να έχει αναλαμπές σε όλα τα ζητήματα της ζωής. Ο Πικιώνης αναβίωσε την αρχιτεκτονική του τοπίου(Ακρόπολη)  με ευθύνη προς την ιστορία του τόπου . Ο Λίνος Καρζής έπλασε τον νέο μύθο του ελληνισμού στη θεατρολογία και τις τέχνες. Τα αναφέρω για να καταδείξω , ότι και πρακτικά ζητήματα εμπεριέχουν τον σεβασμό της παρακαταθήκης και της ευθύνης. Η Πατρίδα δοκιμάζεται από εποχές μνημοσύνων και την  τυραννία των ανευθύνων. Δεν μπορώ να συμβιβαστώ , όπως με πίκρα διατυπώνει ο Παλαμάς ότι: «είναι σβησμένες όλες οι φωτιές , οι πλάστρες μες τη χώρα»…..


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου