ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ 9ης ΜΑΪΟΥ

 

Συγκεντρωθήκαμε σήμερα στον ιερό αυτό χώρο για να τιμήσουμε μια ημερομηνία που σφράγισε τη μοίρα της σύγχρονης ανθρωπότητας. Η 9η Μαΐου είναι η ημέρα που τα έθνη της Ευρώπης γιορτάζουν τη νίκη της Αντιφασιστικής Συμμαχίας ενάντια στον ναζισμό. Για την πατρίδα μας, η ημέρα αυτή έχει καθιερωθεί επίσημα ως ημέρα λήξης του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και ως ημέρα Πανελλαδικού Εορτασμού των Εθνικών Αγώνων και της Εθνικής Αντίστασης. 

Στην Ελλάδα τιμούμε την 28η Οκτωβρίου ως έναρξη του αγώνα της —εκείνη την πρώτη νίκη στα βουνά της Ηπείρου και της Αλβανίας, που αποτέλεσε την πρώτη ουσιαστική αντίσταση στην Ευρώπη κατά του φασισμού, πριν ακόμη συγκροτηθεί η επίσημη Συμμαχία. Η 9η Μαΐου, είναι αυτή που ολοκληρώνει τον κύκλο της θυσίας. 

Η συμβολή της Ελλάδας στην τελική νίκη ήταν καθοριστική, αλλά το τίμημα που καταβλήθηκε υπήρξε βαρύτατο. Μετά το έπος του '40, ακολούθησε η Μάχη της Κρήτης και η περίοδος της Εθνικής Αντίστασης κατά της τριπλής κατοχής. Τιμούμε σήμερα εκείνους που αρνήθηκαν να συμβιβαστούν με τον φόβο και την τρομοκρατία, εκείνους που μετέτρεψαν την απόγνωση σε πράξη ελευθερίας. 

Η χώρα μας βγήκε από τον πόλεμο ερειπωμένη. Οι υποδομές καταστράφηκαν, ο εθνικός πλούτος λεηλατήθηκε, πολιτιστικοί θησαυροί και μνημεία μοναδικής αξίας χάθηκαν ή βεβηλώθηκαν. Όμως, η μεγαλύτερη απώλεια ήταν οι άνθρωποί της. 

Ας φέρουμε στη μνήμη μας τα ολοκαυτώματα των μαρτυρικών χωριών μας. Ξεκινώντας από την πρώτη ολοσχερή καταστροφή, αυτή της Κανδάνου στα Χανιά το 1941, που ισοπεδώθηκε ως αντίποινα για την αντίσταση των Κρητικών κατά του ναζισμού.

Ερχόμενοι όμως στον δικό μας τόπο, στο Κιλκίς, η ιστορία γίνεται ακόμα πιο προσωπική και επώδυνη. Τα τρία ορεινά χωριά των Κρουσίων —το Κλειστό, το Αμπελόφυτο και η Κυδωνιά— έγιναν εστίες αντίστασης από τους πρώτους κιόλας μήνες της Κατοχής. Τον Οκτώβριο του 1941, τα χωριά αυτά καταστράφηκαν ολοσχερώς. Ήταν από τους πρώτους τόπους στην Ελλάδα που ξεκληρίστηκαν, με μια αποτρόπαιη πράξη: την εκτέλεση όλου του ανδρικού πληθυσμού και την αναγκαστική προσφυγιά των γυναικών και των παιδιών. 

Τα τρία μαρτυρικά χωριά των Κρουσσίων μετά την εξόντωση του πληθυσμού τους δεν κατάφεραν να ανασυγκροτηθούν και καταργήθηκαν επίσημα το 1951. Πρόσφατα τα ονόματα των τριών αυτών χωριών εντάχθηκαν στο Δίκτυο των μαρτυρικών πόλεων και χωριών της Ελλάδας, περιόδου 1940- 1945, το οποίο αποτελείται από 120 αναγνωρισμένες πόλεις και χωριά! 

Τιμούμε την αντιστασιακή ενέργεια της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου τον Νοέμβριο του 1942, μια στιγμή ενότητας που διέκοψε τον ανεφοδιασμό των γερμανικών στρατευμάτων στην Αφρική. 

Έτσι φτάσαμε στη ναζιστική θηριωδία στα  Καλάβρυτα τον Δεκέμβριο του 1943, όπου εκτελέστηκαν 1.460 άνθρωποι από 13 ετών και πάνω, ενώ πυρπολήθηκαν η πόλη και 24 γύρω χωριά και ιστορικά μοναστήρια, όπως η Αγία Λαύρα και το Μέγα Σπήλαιο. 

Στις 25 Μαΐου 1944, η ναζιστική βαρβαρότητα χτύπησε και τη γειτονική μας Γουμένισσα, όταν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής εκτέλεσαν 52 πατριώτες, ως εκδικητικά αντίποινα για την αντιστασιακή δράση του λαού μας. Για κάθε πράξη αντίστασης, ο κατακτητής επέβαλλε σκληρά αντίποινα, ορίζοντας τον θάνατο δέκα Ελλήνων για κάθε έναν Γερμανό στρατιώτη.

Γιατί αναφέρουμε σήμερα αυτές τις σκληρές λεπτομέρειες;

Ως εκπαιδευτικός που καθημερινά αντικρίζει τα μάτια των μαθητών μας, πιστεύω ότι η ιστορική μνήμη είναι το μόνο αντίδοτο στη μισαλλοδοξία. Σήμερα, σε μια εποχή κρίσης αξιών, έχουμε χρέος να υπενθυμίσουμε στους νέους την αξία της δημοκρατίας και της ειρηνικής συνύπαρξης. Η καταδίκη του ναζισμού και  του φασισμού, των ολοκληρωτικών καθεστώτων, δεν είναι μια τυπική υποχρέωση προς το παρελθόν, αλλά μια επιτακτική ανάγκη για το μέλλον. 

Μέσα από αυτόν τον ιερό χώρο, η πίστη μας μάς καλεί να δούμε στον κάθε άνθρωπο έναν αδελφό. Ας αντλήσουμε διδάγματα από το παρελθόν και ας προσευχηθούμε για την επικράτηση της ειρήνης, καταδικάζοντας τη βαρβαρότητα σε κάθε της μορφή. 

Η 9η Μαΐου ας αποτελεί πάντα το ορόσημο της πάλης του ανθρώπου για αξιοπρέπεια. Τιμώντας τους νεκρούς μας, συνεχίζουμε τον αγώνα για Μνήμη και Δικαιοσύνη, για Ειρήνη και Δημοκρατία. 

Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.